à (us Digitized by the Internet Archive in 2011 with funding from Research Library, The Getty Research Institute http:;//www.archive.org/details/deludisprivatisa0Oboul DE LVDIS: PRIVATIS, AG. T. domefticis veterum LIBER FNICF S. Ad Illuftriffimum Puerum, IvsrvM LvpovricvMà Turnone,Comitem Roffilionzum, Illuftriff. Herois HENRI cr à Turnone filium. vA4uitoreo IVLIO CAESARE. BVLENGERO, ὡς ἃ Izrsv Prefbytero. 3» IN xc t aS 'VNALWOZI 1.8 "ZFGDFNI | Sumptibus LYDOVICI PROST, j Hzredis RovrirzLE. e DC. XXII. CVM PRIVILEGIO. Ax ^ H " ^ LXSTMIS SR P Eo. | IVSTO Brace A TVRNONE COMIT S nd ionzo , llttifimi - Herois: HENR1CL χὰ Turnonefilio, e EAT CAESAR. BVLENGER Societatis {ες Y Presbyter PES QE AV 7. oMES ILLVSTRLSSI- ἘΣ indi foam .» μά pe- | elaratua indolesscontra pueritia Ingenium abhorret ὁ Nam neque pila, : neque talorum - ludo caperit, neque alijs lufébussquos "uulgo pueritia feéfatursaddiécfus es. De te non in- iuria predicare po[[wm ; quod. de ftlio Im- peratoris * Poeta; TTT zz "Ludus γι. ne animi effc putes, à " 4^. g | | εἰ E | quere MO. τς, Inquefrementis equi Nn cu Nd v pondere conti 1 y Me Indira; Chalybum. fala transfer- | ps VCoreepea oon t fdoneh agitare f Kis j & ficnde 2 ΜΑΙ ΘΕ ^ ΛΟ : Quarere. , y | εξ Loc cvirtutzt ingenio effo , n d s LVSTRISSIME COMES, es bellicam du -füirtutem , ac literas dotfore patre pem E. E imbibere di ih Spe: enti pi ox. r3 - lie v (cuti maiores tui , prefa dio fi 25, €? illu ffriffina tue familie ornamento. V A 1x. BENE EWMLILLILILILIIAJ/7Z PA, 8 Od |BENEYOLO | ε΄ zie στὰ y Ἴ quentes (aid . auca de veteri poro dabilceie vt ficati conui-. lia fine luxu effe poffe oftendi ;ita & EC 1fus quofdam fine noxia & culpa ὁ furpari poffe oftendam. Tu quic- juid hoc eft o pella;beneuole Lector, »oni confulito , & vino ac. lufu | mo- leraté vri | memento. aes ΟΝ & P ROL FSI0 és que | De Alex ludo. D ΝΕ E ludorum origine. —— pag. o 2 BEM De luderum diuifont. x * De Indo. frochi, e sutbinis. 4. Deludo: materum, [em lapillorum. ν d De Capite, aut Nauia. τ᾽ di . Delude pari,aut impari, fen Artiafmo. 1 y 7. De micando digitis. 8. De caszello nucum. , 9. De pila, Οὔ reticulo Romana. Io. De Spheromachia. 20 fT. De Ofcilatione. - 21 12. De Ocellatorum lufst. ὦ ibid: 13. De Chaleifmo. ibid. 14. De Omilla. 2L 15. De Telia , feu coturmicum puana, fen orty- gopia. 24 16. De Bafilinda, e Dielcystinda. ibid. 17. De Muinda, εὖ» Chutrinda. ibid. 18. De Epostracifmo. | 2$ 19. De »ufta 4564. 26 2o. De j | "ho: Deludo ἂν κοτύλῃ. Ὁ Er. De Acdinetinda. t. Ae: 2. De Apodidra[cinda. ὦ 2.5. De Afcoliafmo. 2 4. De Osíracinda. y. Hippas. 6. De Monobolo. [27. De Imanteligmo. 28. De equitando in arundine. Ὁ 8.29.0 caulis exstruendis. ——— | 20. De feculo Pythagora , feu biles 331. De Ratbapyeifmo. Md bid. .— 32. De ludo Athenis in baln£o Academia. E | 35. De Cindalifemo. 34. De Staría, fem Scintarifrno. :3 y. De Streptinda. (36. De Schenophilinda, 37. De Colabifeno. 5 8. De Cottalo. 39. De Contomonobolo. 40. De Apbentinda. 41. De Chelichelone. 45. De Phryginda. - 43. Bafilinda. 44. Elciffinda. 45. De plaufu ad Solem. 46. De Cubefinda. ' 47. De Ephedrifmo. ^g P... 48. De Pentalitbis. 49. ). De Eolocrafía. $o. De Platagonio. $ 1. De Equestribus ligneis. $52. De Melelonte. 53: De Tropa. $4- De Trygodiphefr. $ 5. De Pyrricha. di 56. De Chytrinda. 57. De Ephetinda. 48. De Alea. $9. De Romana alea. 6o. De ludo calculorum. 6 1.& vlt. De Diagrammi[mo. DE LVDIS VETERVM ὦ LIBÉR dbi o PROLYSIO ru *De Alte c ludo. Z EQvr homines , neque bra: in 232 perpetua corporis, & animi conten- tione effe poffunt , non magis quàm fides in cithara , aut neruus in arcu. | Ideo lufa egent. Ludunt inter fe ca- tuli, diei! leunculi , ludunt in aquis pifces , lu- dunt homines labore fra&i, & aliquid remittunt, 'vt animos reficiant. Sed in lufu modus, vrtin cz- teris rebus , renendüs eft. Alea pené vbique veti- τὰ. Cicer. 2. Philipp. de Antonio agens hominem omnium nequiffimum , qui non dubitaret vel in foro alea ludere. Idem ait Antonium lege , quz εἰ de alea; condemnatum. Alea toleranda fuit in Augufto fene , quam remiffionis caufa fumeret. Forum , inquit, aleatorium calfecim us apud Sue- 'tonium. Germani aleam inter feria fobrij excr- vent , tanta lucrandi , perdendive , t:emeritate , vt Aaa cüm t ΓΈ otis ii E «De lea ludo, V omnia defecerint , extremo , ac nouiffinfé iactu,de libertate, ac corpore contendant, ait Ta- citus Iib. de morib. Germanor. N ictus voluntariam ἡ feruitutem adit, quamuis iunior , quamuis ro- buftior, alligari fe;ac venire patitur. Ea eftin re | praua peruicacia, fidem ipíi vocant. S. Ambrofius de Tibia cap. 11.pertinax alez ftudium Hunnis at^ tribuit. Ferunt. Hunnos, càm fine legibus viuant, | alez folius legibus obedire, in procin&u ludere, tefferas fimul, & arma portare,& plures fuis,quàm hoftilibus i&ibus interire;frequenter autem tanto] atdore rapi,vt cüm ea, quz fola magna zfti-- mant,arma vi&us tradiderit,ad vnum alez iactum | vitam fuam poteftati vcl vi&oris;vel foeneratoris | addicant.Laecrtius [/b.5. Plato adolefcentem,quód | alea lufiffet;grauiter cecidit. Cüm autem quidam diceret:Ita fuis ob rem parui momenti;Refpon- dit : Res parui momenti non eft malis affuefcere. "Chilo Laco miffus Corinthum,vt faeduscum Co- rinthiis feritet, incidit in Principes alea ludentes, abícedit;aitque: Abfit,vt Spartani cum aleatoribus focietatem ineant. Elibertino Concilio caz. 79. Qui ludit alea,coctu piorum mouetur, Romz tefleris,aut talis lufere. Horatius: : —— Péklquam te tales, Aule ,nuce[a.. Ferre finu laxo vidi. — | Martialis : TIPS e Fntlis falaferi fenis diebus , - Regnator. qnibus imperat fritillas. Perfius: : " — "Ingufia collo non. fallier Orca. ἣ , Hegefilochus; quód talis luderet;à Rhodiis in ex« filium pulíus eft. Fugienda alea;quia;vt S.Bafilius; | ἐγ. | 4 | —Prolafo. 3 lib.7. Exaemer. a τοῖς ws : pm φιλονεικίας χὰ- Aui y X, φιλολφηματί a ὠϑὴν I» te[ferarum ludo 1u4- ramenta, contentiones aolefÍa satiati dolores exiffun. riftoteles ibas. Nicomach. 6 i χυξώ της, καὶ E Ὁ λωπο- me » ἢ ὁ Mene. δὰ ἀνελώϑέρων Gn» αἰλρόχέρδεις γὺ ἀπὸ ἣῷ φίλων χερδαμνέσιν, οἷς χρὴ didbias. "Aleator, Ju, atro , (unt illberales 5 turpe lucrum féblaniur , cm ab amicis lucrum 'captent , quibus dare oportuit. σι ma ueri etiam alea ludebant. Horatius lib. 5; Car Ne[at equo vudz , Hareve ingenuas gum | 6 Venaris, timet, ludere deber, oto MES Sen Gréco iubeas trocho, ὦ Deck odi Seu mautis vetita legibus alea. Leg.5. Cod. de aleatorib.. Aleatum vfus antiqua res feft , & extra operas pugnatorías conceffà. Verüm pro témpore abiit in lacrymas , &c. Vide Hb. ΤῊΣ |Pandetlar. tit. de^alea, hb. 1. Ea coercitio Eu fad J&diles..Martialisib.g. ^" ^ ^ — Jam trisfis nucibus puer. velitis, Ari Clamo[o veuocatur. ἃ magiftro , eibi ἐνῷ Et blando male perditus diripere et -eEdilem rogat vdus aleator. PUE ΩΣ ced Ouidius z.Trfimn: | tene TN Sunt. alizs. gin quibus alea ida Aves — B i Hec efl χά vestros non lent crimen anos. ' Quique alij luus, nec enim nune perfequar ὁ emnes, Perdére vem caram tempora nostra folent. : Seneca: Aleator quanto in arte melior eft, ranto eft nequior. Lib. vit. C.de Religiof-: Nulla eft maior- 'occaíio deprauandi animi ; quàm ludus paffim immodicus , ad perniciem omnium rerum. Sido- nius /ib.1. epiffol. de Theodorico fpe&tante cos; qui &lea ludunt ,aut ludente : Theodoricus ; inquit; Na4.2 Rex ACE E^ ; ὙΠ) r 4 «De. Ales ludo, Rex Gotthorum in bonis ia&ibus tacet ,in malis | ridet , in neutris irafcitur, in vtrifque philofo- | phatur. Alea ludebant fenes. Suetonius im 24u- | | gniíto, cap.7 1, Inter coenam lufimus jeeormóx heri, & hodie. Apud Ciceronem de fenetlute , Cato ait; Nobis relinquant talos, & teíferas , qui fenes fumus. Sidonius lib. 1. epift. 8. Student pilz fenes, alez iuuenes pretér morem. Vetus Gloff. xo, aleatór;aleo,qui aleam ludit.Iulius Firmicus 45.8. cap.2 5. Aleones.Aleatorium erat prope fpharifte-- rium , vbi aleatores talis ludebant , & pilz ludo fefTi vires integrabant. Sidonius epifl.9.c 11.5.8, epit. 17. lib. . Horatius lib. 2. fatyr. 7. Volauerium | quemdam commemorat , qui cüm chiragra per- petuó laboraret , hominem mercede diurna con- 'du&um pauit, qui pro fe tolleret , & in pyrgum talos mitteret. ἌΣ τ κακὰ qui pro fe tolleret, atque | "Mittevet ἐπὶ pyrgum talos, merce diurna Condutium pau. — | Iouius /ib.2 9. Hiffor. Philibertum Araufionenfem | | | | I | Caroli V. Legatum Florentiam obfediffe ait , & | omnia militum ftipendia alea perdidiffe ; quare | infe&a re abícedere coa&um prz dolore obiiffe. | Omnes ludos improbat Tertullianus iib. de δρεξί. Ludi οὐ minore cura per prouincias pro mino- tibus viribus adminiftrantur , tamen omnes illuc deputandi funt,vnde petuntur,vnde inquinantur. Nam & riuulus tenuis ex fuo fonte , & furculus modicus ex fua fronde qualitatem originis con- | tinet. In omnibus ludis aut fpurcitia, aut infania, | aut fzuitia,fraudes,periuria, moleftiz, rixa fuere. | Apud Zlianum Chius feruo iratus dixit:Ego non | (e ἐς in piftrinum tradam ; fed mittam Kiefatuid -31udos Olympicos: $ πικροτέραν, πιμωειὰν $15 eid Mb ὀλυμπία ϑεώμαυον are ὃ axnvO- ὀηϊα . ἢ ἀλεῖν d poA» «,ρᾳοοϑέντα. Acerbius: fü upplicium rats [petlan- rem ludos Olympicos Sole-torreri ; quàm pifrino tra- JJ ditum molere.. Non ita generati fumus à Natura, 3 inquit M. Tullius, vt ad ludum, & iocum fa&i vis 3 deamur,fed ad feuetitatem potius & quzdam ftu« '? dia grauiora, atque maiora. Ludo,& ioco vti. illis quidem licet , fed ficut (omno , & quictibus, cz- ? teris , tunc cüm grauibus rebus ,ferilfque fatisfe- 'cerimus. Ludendi quidam modus retinendus , vt | ne nimis omnia profundamus;elatíque voluptate in aliquam turpitudinem dilabamur. Suppeditant ! autem & campus. nofter, & ftudia venandi ho» ! nefta exempla. Tabula talaris dicitur. Tertullia- | nus lib. de Carne Chrifli. Coclius Autelianus lib. 2: y zavdar. paffion. tabellam talearem vocat alueolum. ! Calculi, latrunculi, duodecim (cripta in alea nu- merantur, etfi induftria in hoc genere plurimum | poteft.Qui digitis micant,aleam ludunt. Ammia- | nus Matcellinus:Aleatores fe dici timentes;teffe- ratios appellati cupiunt. Sed iftis alius pud eft. | Iuuenalis fat»r. 1. ; 3 b -—-—- Neque enim loculis inicibu HY 07 "Ad cafum tabula , pofita fed ludiwr. aca. —— Simpléxne furor fextertia enum o Perdere , (c borrenti tumicam non. veddere (eruo. P.Mimüs : Aleator quantus in arte alez eft, tanto eft nequior. Xenophon in O Etumenie : οἱ ἀργὴν X, μαλακοὶ “πογηρότειτοι, sime «royneiay νομίζομέῳ à ἀργίαν t Ῥ. dj μαλακίαν dois 2, ἃ ἀμέλειάν. 3) (Aaa εἰσὶν ἀπατηλαί σίνες δοαποινοιὶ πρραποιόμδναι ndoyal $2) , κυζεῖα! τε - z Aaa 3 ἀγοφελεῖς ]- ΤΩ AN δ᾽ JDeludiweterum, ἀνωφέλεῖς αὐϑθρώττων Guias » ed πεοϊόν] Q^ Y. χεύνε 2) αὐτοῖς τοῖς ἐξαπατηϑεῖσι καταφανεῖς rw) , ὅτι λύπω &g ἦσαν ἡδοναῖς πεπλεγμέναι. Calor ludentis fxpe aberrat. cA TIME Ptque petit primo enum flauentis. avena, . ANondum calfatti velitis basta. folum. Ὁ Sed verba Xenophontis interpretemur : Ignaui,& molles peífimi funt ; fi ignauiam exiftimamus effc malitiam , & mollitiem animi , & negligen-: tiam. Et aliz funt deceptrices domine volupta- tes , cuiufimodi eft alez lufus., & colloquia cons uentüfque hominum inutiles Ν quz tandem iis, qui decipiuntur , oftendunt fe dolores voluptate. obuolutos effe. dan "De Ludorum origine. C ATP VADE lib.1. tempore Atyis Regis,vt otio, & quiete; famem;quz in Lydia graffabatur, fallerent, quam exercitatione , & motu augeri , ac incendi puta- rent. ἐξώρεϑέσωρ δὴ Gy τότε ij TU χωζὼν, X) cj) aspa- γίλων, Xj ὁ σφαίρης, 3, ἄλλων πασέων πωγνιέων τὰ εἴδεα aAbu “πεοσῶν " τότων γὺ ὧν τίω εὕρεσιν Ue οἰκοιῶντι λυδοί, Tum igitur inuentum ab ijs tefevarum , c talorum la- dum,c pile, ceteroriümque ludorum omnia genera, pra- zerquam calculorum , quorum [ibi inuentionem: non vin- dicant Lydi. Portó ad famem difcutiendam altera quidem die quàm longa fuir lufiffe, ne ciborum querendorum follicitadine corquerentur , altera , veró Tow à Lydis ortos effe au&or eft Herodotus | | | Y eap. Là." ed S vc £i faeuiffe; atque hoe modo vixiffe annis duodevig nti. Si ludos omnes Lydi repererunt, exceptis RD eucct & Íce- nicos ab iis repertos., quibus Ipectandis t totum diem per(idendo operam darent, Miror. €os pila lufiífe, quz motu & agitatione famem « debuit 405 cendere. Tertullianus eadem dei Jib. d e fpe&lacul. Lydos ex Alia tranfuenas in Hettuti com ffe, ἃς fpectacula religionis nomine in Lituilfe , P inde omam accer fitos attificesymutuantur t tempus, ὃς enuntiationem , vt udi à ludis vocarentur. Plato dn Phadro Theut 4Egyptium. «en, ait, ᾿ἀριβωὸν, X λογισχιὸν οὐρεῖν » ἢ γεωμετείαν ij. ἀφρονομίαν, ἔπ 9 mt- qoíaz, 3, XuCelus, primum, ait reperi(fe. numerum, & numcrandi artem ἃς Geometriam. ἃς ΑΠίοπο- miam, & calculos aleam; tefferas & talos. Eufta- thius a4 lib; 1, Odyffee verba. Platonis referri ait non ad talos ὃς aleam , fed ad tabulam ;aut later- - culum, in quo per calcalorum motus indicantur Solis & [πα conueríiones & defe&iones. Vocat medii mudlai, zreilenieuay, diesel φεῶς j&e m πλιί)- Soy ars w τῇ aeildmia udi , defcribi quendam laterculum vtin ludo calculorum , & in eo late-- culo (ignari motus Solis , & Lunz. Idem ad lib.2. Iliad. πεῆείαν Zgyptiacam docet effe philofophi- cam, Ifaacius Porphyrogennetes is Paraliporneniz Homceri πεῆ εἰαν Palamedi afcribit, vr & alij de qui- bus infrà agemus. Hefychius interdum 1 σεηείαν, ὃς calculos cum χυξεία , & alea confundir, Alibi di- ftinguir his verbis jw κυξείᾳ, σὸς D ἀναῤῥιπῆθον, ἐν ἃ τῇ πεῆείᾳ αὐτὸ μόνον τὲς ss μετυκινῶσι, /n alca talos aut te[feras iaciunt , in ludo calculovum , calculos: tantitm mouent. t. Graci Egyptij, & Pyrrhus in ludo Aaa 4 - tabule £2 De Lud veterum, tabulz calculos cum refferis coniunxerunt , &. cum lufum víurparunt qui vocatur hodie ;riczac, Romani 12. fcripta indigetatunt. Luíus tabula conftans calculis fine tefferis dicitur hodie Ska- Lia , vulgo seu d' Efchets.. Cbetrmnat xegem mortuum fignificat. Euftathius igitur ex Herodoto difcri- men inter x»C« , & «oris , id eft , tefferas feu talos; ef calculos fuiffe oftendit his verbis , »p477 (g-. eu2 φανερῶς διαφέρειν δηλοῖ Xu Co, X, πεοσον, ἐν οἷς λέγε; ὅτε λύσοι τὸς κύξες εἶ ξον, χοὶ σὸς ἀφραγάλες» xgà Tho σφαῖ- ραν, X, ἄλλα ποΐγνια ui, πεοσῶγ, ΕΠεγοάοι τε mamfeflé declarat te[Jevae, (δ᾽ talos ἃ calculis differre dicens Lydos snueni[fe rejfevas , talos , pilam , c£ alia ludicra. exceptzs calculis. Sophocles à Palamede tefferas,& calculos repertos ait , vt famem falleret , ac cibi memo- riamtolletét. 4. 1, ^ se , & λικῶν wr(Q- Jf 4᾽ ἀπῶσε cu Du. εἰπῶν » χεύνε τε “)ατειβὰς σοφωτεΐτεις Ἐφεῦρε, φλοίσβε μα) κόπον χαϑημδνοίς» “πεοσὸς » κύζως T τερπνὸν ἀργίας ἄχ». Annon Palamedes famem Deo faciente ab illis expulit , & inuenit rationem temporis fallendi fa- pientiffimam , fedentibus poft laborem maris , & flu&uum, calculos & tefferas , iucundum defidiz remedium. Alcam militem fuiffe bello Troiano qui alez lufum inuenerit. putat Ifidorus , nefcio quo auctore. V idetur, vt ízpe alias, in rebus quas ignorat diuinare. Verba eius funt ἐδ. 18. Alea lu- fus tabulz inuenta à Grzcisin otio Troiani belli ἃ quodam milite noinine Alea. Meliüs Ioannes Antiochenfis Jib. de originibus , Suidas , Cedrenus, & l(aacius Porphyrogenneta Palamedi afcribunt. à παλαμίδης διὰ ὁ πίζλας Y γέϊνον κόσμον ψἐνίξατο. ὁ δ ζωδιακὸν Lib. Vnic.. Cap. UE : c tdlaxop xuxacy διὰ jj Jig, χασσων, dia, 7 tei, m afi cy αὐτῷ ea κοκχίων. πὰ e ἄ ΩΣ L7] πλάνη δ ? διὰ 37 πύργν. τὸ “49. * ἐρανᾷ ἐξ & δέ δο) mier χαλά V καὶ φαῦλα. Palamedes. per tabulam mundum ter- restrem ob[cure. fi fenificauit , per duodecim. capfos , ftn epta , € fedes calculorum Circulum xa dAcum , per fimum, (δ᾽ colum vimineum, in quo snclufa vAnt: | grana , quatnor. fcilicet tali, e& tres teffeve , fipte pen PI netas. Per turriculam [en friilum altitudmem ren | bona , c mala dantur ; ex colo fen fimo in turricnlam T teffera mittebantair , ne fallaci manu rraBarentur, Sui- das: ταῦλα oyous mudias, ταὐτίω ἐφεῦρε, πειλαμήϑης εἰς | days 7 $ OALLIXE «ρατῇ cup. φιλόσοφίᾳ, πολλῇ. τάΐζλα | geg 6 ὃ γηϊν(Θ» Xm» , δωδεχᾳ 55. χοσοὶ. ὃ Codiaxie &eid uis Gcc.vt fuprà.Tabnula nomen lufisquem inuenit . Palamedes in obleclamentum Graci exercitus cum multa | Pbilofophia , &c. vt fuprà ex Ioanne Antiochenfi. | Putern Palamedem reperitfe calculorum ludum fine tefferis,quod belli fi mulacrum. eft ; tefferas ἃ | Lydis repertas;tabularn, in qua téfferis,s calculis |! ludituz; quam mundi. fimalacrais effe volunt, ab | &gyptiis repertam. Negat enim Herodotus calcu- los à Lydis repertos. Homerus quidem Procos la- crunculis, feu calculis lufiffe ait; Athenzus ἐδ, 1. xui of μϑηςῆρες ὃ “παρ᾿ eu Td πεοσοῖσι τξοπείρρεϑε ϑυράων | ἐπέρποντο » ὅ epa T T μεγαλοπολίσῃ, “ροδωρε, ἢ ϑτοσδωρε paSoyTee abu gvfleiar, ἐσὲ Ἐ μαιτυλίωαίν Aog 5 ἀνέ. χῳϑὲν ἀϑίωαίε , ὃς ἀκῆ e ἣν χαὶ πίω maléor ny. Proci apud Homerum pro füribus calculis ludunt , non | dotli Indere à Diodoro , aut Theodoro: Megapolita , aut Leone Mitylenao "ttbenis , à maioribus oriundo , qui in eo ludo fiir snfuperabilis. Centum & octo fuere Proci,qui totidem,quot effent ipfi,calculos inter Aaa j fe i m^ RN PW, 10 De Ludis veterum, fe contrarios, numero pares ftatuerint,vt ex vtras que parte quinquaginta quatuor effent ; interme-. dio quodam fpatio relido, quod vacuum effer; Ineaarca;quz acies,& ordines difcernebat,calcu- lum vnum collocaífe, quem Penelopen nomina- bant. Pro figno , ac Ícopo is erat , fi quis altero calculo ferire poffet. Hac habet Athenzus ἄδ. τοῦς "i que ad tabulam Palamedis non faciunt, Itaque. verbum ea de re non addimus. r 6. "fA n ἃ — De Ludorum diuiftone, ὦ » CAPYT IL d I alij fuere publici, qui in publico ederen- À itur ; alij priuati,quibus domi luderetur. Ludi publici,in Grecia Olympici, Pythij, Nemea, Ift- d mici ,de quibus Petrus Faber do&iffime. Rome - Ícenici , gladiatorij, Circenfes , venationes , de quibus nos olim ,& plzrique alij. De pila Mercu- tialis. Nos hic de priuatis agemus;qui minus vul- gati funt, maxime de iis , qui Roma in víu fuere, fi priüs monuerimus in omnibus pene ludis ali- quid contra bonos riores effe. Trochusà Catone Dionyfio commendatur, qui pueros iubet trocho | ludere. Multi alij funt ludi minus damnofi;quibus hodiéque vtimur,cüm à Gracis , aut Romanis arceffantur, de quibus fic habeto. - /fDe "De Ludo rom lini. MT re "ied TI ΟἿΑ P Y qu. Ἦν IL Emus soy RERO di | Ip vulgà coss el ipdtsee: tur- bini, feu. &puCru , quem pu eri flagello. in por- .$ticibus agitant, dicüntque : EoxTU emu [M Agito iturbinem,qui ἐμῆς viribus veffondeat. Hac mente Pit- acus dixit cuidam confulenti quam vxorem | ye |ceret, vt audiret in porticibus;quid pueri: turbine agentes dicerenr;audiuit ille canentes, ἢ x7* pi ἔλα, & moneri fe fenfit,vt vxorem duceret fuis vi- |ribus,& geneti parem.De Husbile Tibullus lib. 1, | eleg. ς. Jb ες m É Namque Agar, vt. per. plena, citis fila verbere turbo, Quem celer 4f otf ab arce. ; pueris, |Petfus: — «* ΓΝ INen quis callidior luxum: torquet fagelio, PCT | Graci dicunt, βέμοώκῳ ἐλᾶν» vel ἄγειν. Alius tamen | à turbine trochus fuit.Erat enim trochus eS | &néus magnus, cui annuli multi inferti erant i re- Apis | ftrepitu obuij trocho cederent de via.Anfa ap ! henfüs in longum mittebatur , volutabatürque | cum ftrepentibus annulis. Vidi in Italia;qui circu- | lum zneumlongé iacerent volutabundum,donec motus per fe quiefceret , aut ad lapidem , δὲ obi- cem offen(us infle&eretur,& caderet. Vetus Gloff, ᾿ | Trochus rote genus ad ludum.Trochus ludentum rota, Propertius anfam , qua trochus apprehen- | debatur,clauem vocat. Martialis ἠδ... , | Tam laxi quam celer, arguto qui ; [ὑπ eve. trochws, Lib. 14. ἡ | ἃ d cM Inda p ——————— . L4 1L. . 126}, Μ“64165 vetermn, - Znducenda vota ejt. daa nobis utile munus, Ife. trochus pueris, at mibi cantbss. erit. Alij cantum legunt; ob fonum. Íuauem. Ouidius hb.3 artis: cog ve Sunt. illis celercfque pile, iaculinque, trochíque. Horatius /ib.de arte peetia: Indotiá(que. pile, difeiwe , trochive. quiefait. Lib.5 (mela Judum Gracum vocat: - Venaríque timet indere dolor , 5 | Sen Graco iubeas trocbo , "Seu maliz vetita legibus alea. Martialis lib. LA.epigr. 154. s Garrulus in laxo cur Annulna orbe vagatur? Cedat yt argutis obuia turba trochis. Propertius Jib. 3.eheg.14. Ὁ Quum pila veloces fallit per brachia uiti . Jncrepat && σεν Γ᾿ clauts adunca trochi, Martialis fuprà canthum trochi vocauit. Proprié canthus eft ferrum ambiens curuaturam rotz. Gloff. . vetus , »2y0g- 9x». Propertius clauem aduncam trochi vocat , vt diximus , anfam , qua trochus apprehenditur.. " Pafferatius putat clauem efe, qua trochus compaáilis aperiebatur immit- tendis annulis,& claudebatur.Ouidius Tn 1 lib.a. driffium : Hic artem nandi precipit ,ille trocbi. Apud Platonem /i.4.de legibus : Trochi erant,qui defixi in éodem loco circumagebantur. ei el γε «ρό- διλοι ὅλοι ado Tt dum χαὶ xu.) ὅταν ἐν τῷ αὐτῴ πήξαντες πὸ XeYOyy devote. Trochi toti [fant fimul, C mouentur,quum in eodem loco defixerint cufbidem. Bafilius bomil.$ ἐπ Exaémer.Trochi;inquit;accepto primo ictu circumaguntur ; quum defixa cufpide edm ᾿ ᾿ Li0.F nc. vap.1F. Pt in feipfis circumaguntur. Vincit is, cuius trochus i&us diutiüs voluitur. Diximus alios fuiffe tur- bines,quorum inferior cufpis in eodem loco non | circumageretur , fed fcutica. agitati vigeiemtin, j Virgiliusz./£xeid. ς΄ ^ Ceu. quondam torto volitans fab vespere 1urbo: Quem pueri magno ἐπὶ gyro vaca atria Ων Intenti ludo. exercent, ille alus habena. Pe Cnruatis fertur fpanss. P'ocat volubile pos & |! Graci eiue, «ρόξιλον, βέμφηκα. Alius fuit trochus, ' de quo Acron Jib. 5. Ode 24. Horarij » Trochus eft τοῖα, quam currendo pueri virga regunt. Xeno- | phon i» Sympofio. meminit circuli pleni: enfibus- redis , quos faltu faltatrix enfibus re&is tranfili- | ret,de quo egimus /ij.1. T beatri noftri. Artemido- rus lib.2. cap.78. vocat pemróv, ἢ 5 μαχαίρας. qeidi- vacx. Ludere ad rotam,volui,& circumagi circum | enfes,eó(que tranfilire.In Sympofio Xenophontis | mentio fit duodecim rotarum , quas faltatrix vi- bratas in altum ijcicbise ,& excipiebat reciden- tes faltans .— vtt S Pero " 3 mpeneanccemugpa. ctt Decet "De Ludo materum 9 feu bep CAPVT IV He? pueri apud nos ludis Mékellórim v(urpant , in quo quatuor linez quadrz fo- ris, quatuor alias lineas includunt , que media li- nea quafi diametro fecantur ; & tres vnus ex col- luforibus bacillos , totidem alius variis locis col- locant, & id tudine agunt, vt tres bacillos fuos in | eadem 1 DeLudieteyum; : eadem linea continuent. Meminit ἐπὶ illius Oui- dn lib. 2. ΤΙ}. eleg.2. - )άγηά fedet ternis intirutla babel μρήϊῳ, *— dn qua viciffe et, continua fuos. Lib.;. HA RUUTEM AE, Parua tabella capit ternos vtrinque lapillos, In qua viciffe eff continnaffe fuos. — Madrellas , inquam , noftri vocant , quia Matetes funt baculi; auctore Nonio; vnde & apud nos ho- diéque: vo& Gallica aras fagittam fignificat, uafi baculum. Sifenna vetus au&tor,Gallia mate- | tibus,id eft, celis ablongis pugnat.Materis y ξυλεία,, τὸ ὕλημα, vnde & materia dicta. iem ^ ES τὲ Capite aui Nau. C A pwT v. Y Vlgaris hodie lufus eft, indigetatus 9 croix os pile, pila Nauem fignificat ; vnde vulgo ma- giíter nauis dicitur Pilere. A Romanis & Grecis ludus hic arceffitur,dicitárque, Caput, aut NNauia; quia olim in nummis ratitis caput erat Tani ex vno latere , ex altero nauis. Macrobius ἐφ. Sa- turnal. cap. 7. In alez lufu cüm pueri denarios in füblime ia&antes capita aut nauiam exclamant, Eius ludi meminit S. Auguftinus. Bib. Vnic. Cap. F I. edid ΤΙ "EST T - De Ludo pari » Aut impara [6 , fa " Artia fno. | e CAPVT: VL LA tk Ji Ludere par impar, equitave in arundine longa. ag Odie ludus apud pueros ros "n » cui nomen, pair,on fou. de quo Horat. Sat.3.lib. i. nb ueton. iz "duguito cap. 70. Mifit tibi. denarios du sjicentos quinquaginta , quot fingulis conuiuis de-. 4 deram fi vellent inter fe poft coenam vel talis vel "fad Theodeà. ἀρπᾶζεν., Ouidius, .;- Pt diuinatas auferat augur opes. ar impar ludere. Schol. Ariftophi. ad Plutum zw-- dev ζυγὰ 9 ἄζυγα, ἄρπα ἢ ais. Ariftot. lib. 5. js Me Ef etiam par fit numerss qui dicat, an. dmpar, A Plato is Lyfide , ἀρπιασμὸν qui fiebat. nummis ,aut nücibus;aut fabis Pollux cap. *, lib.9. τὸ ἀρτιάζειν, (Jer ,ἀσραγάλων πλήδει χρυπ]ορθῥων Nego τῶν χεερῖν, My σουτῆρσι oi iem impida, WD ns ὍΣ | τείαν εἶχεν. p s ἀρπίων"» à) zu afeilàv.. ταὐτὸ ὃ σῦτο p? "M Ariftot. lib.5. Rhetor. τύχοι yà ἂν τις ἂν τοῖς ἁρπιασμίοῖρ: ἄρτια » πἰξιοσεὶ εἰπὸν. id eft , vox. artiaz ein, in tale pluribus. manu. comprebenfis diuinationem babuit pa-. vium c imparium. Idipfum factitatum in fabis;nu- cibus,amygdalis, & argento. Serui ftateribus ima- πὰ inclufis pat impar ludimus. Fieri.poteft vt in ? ludo hoc diuinet aliquis parne fit numerus,an im- | par.Galli noftri dicunt pair, ou zen. Alij pat, on fou, | fiae folum intelligant , qui numerus eft impar, i fiue "Pr Q Wen ς 16 — De Ludis veterum, fiuefolidum viium, & folitarium, fiue illud Galli- cum pair ,os (ou , à voce Grzca «dese dictum fit. Scholiaft. Ariftoph.ss Pinto , δραξάμδυός τις vapvor, |J ξρώτα πόσα ἐμτείγας τίω χεῖρα» 3, ἐὰν hrs» X» Aja Ci E ὅσα Lo ἐν Th χειρὶ, ἐὰν δ ἁμάρτῃ, &c.. Artiafmo lu- ditur apud Platonem in Lyíde , idque talis , vt & apud Pollucem Ab.9. Apud Suctonium tamen lib. 2. diftinguuntur tali. ab artiafmo loco quem | fuprà pofui. Dio Chryfoft. de confultando;»i ἀρ- τιάζοντες Ἰσασι ( ὅτι ἐν 7$ χερσὶ οὗ epus μᾶμοι ἀν-- τὸς χρῆμα opum, & po Tot ὅτι τόσῶτον ἀλλ᾽ ὡνίοτε wg ἐπέτυχον εἰπεῖν, 3, ἅτω δὲ γρατήσαντες pius. Qui par impar ludunt (ciunt eos à quibus prouocantur. Tnanm vep continere , mumerum ne[ciunt , interdum. diuinant, e vincunt. Arftophanis verba qua fuprà pofui Latinafacio. Quum aliquis pugno incluferit nu- ces, extenta manu dicit , quot latent nuces hic. Si qui rogatus eft numerum diuinarit lucratur id quod erat in manu,fi aberrauerit;agoz vq τόσα» tan- tumdem de fuo exfoluit. Vide Pollucem 4. 7.c.5 3. € cap.24. χαλχίζαν 5 mudtiaz T! sd (g- i» ᾧ νομίσματα ὑρτίαζον. Ludus in quo nummzs par spar. ladebant. Erat alter chalci(mus σὰν rectum nummum di- gito itmpofitum circumagentes mox excutiebant, & priufquam humi caderet recto digito rurfus ex- cipiebant. Qui ita exceperat vincebat , ait Eufta- thius Zliad. £. € /liad. «. Item Pollux /ib.9.cap.7. De micando digitis. CAPVT VII Ἐπ hodie in Italia frequens quo digitis mi- cant, & vtraque manu protenfis aliquot di- gitis - ( | 17 gitis donc quit tes; aut fcptém, δὲ diui- nare conantur e e irorum qui prodeunt. Vulgo vocatur Motrres H € ludo. "US Hyme- nz&s ὃς Cupido apud Nonnu 1 lib. pia « —— φιλακρήτων 5" vir ng Du ois o λαχ ἰὸς bo μετέπων ἑτερύϑοπαὰ iii gs i, τὰ jb ὀρϑώσαντες eíou Sor, &c, ΟΝ Sortitio s iaculationum iot ἐνάν!. Igitos verfatiles manuum. quorum alios "'attolle- bant, alios ixitra volam cóncladebant colligatos. Vet.Gloff. micare λα [χάνγειν, V atro in aei one, [Micandum erit cum Graco , vtrüm illius mume- [rum , 4n ille meum fequatur. Vnde prouei] jum, Dignus qui cum in tefilbrz mici. id eft ; fidelis'e fi /à τ non fallax , gilia (i vel in'fenebris diuinatis.q: ἰοῦ digitos füftulerit, fatebitur. Olim micatione car- titum,& cautum"vefub exagio;id eft; ad trutinam emerentur. Vétuit primus Apronianus prafcáus vibi; vt eft in veteribus infcriptionibus. Sub exa- gio potius pecora vendere , quàm digitis conclu- bipes Miderei es i Mc sf "a ἘΝ . É De caFlello Ducum. , " ü * ae t "d. " sC-A P-VTeá vino | veis. 4. | p sd alia putcilis fait pen bsllióque tenet, -&. quámque pucr, fzpiüs olim. vfarpaui , cüm PC é nucibus cor δι νον: de gue Oui- d.us de Nuce: Ὁ Poma cadunt menfis n. μὰ, pon | TP 5 .Et nes & mercés in foto. emebantur, quod. poftea v ves P 4 owe 1$ 2 Á »" ^ 2 mb ERU 3€ d 3 DeLudmsveterum, τς Et condit latas parca. colona. nuces. - Hac puer. aut. certo retlas. diuerberat itlu, "Aut pronas digito, b/fue , femélve petit. Quatuor in nucibus non amplius alea. tota efl, — C€nm fibi (uppofitis: additur vna tribus. Per tabule cliuum labi inbet altev,C optat, Tangat vt e multzs qualibet vna [nam. Fit quoque. decreta. qualem celeste fiaura ^ Sidms , e& in Grecs littera. quarta. gerit. ^OHec vbi difintla eff gradibus qua onstitit intu, - Quot tetigit virga, tat capit ip(a muces. | F4 quoque (epe cauum [patio distante locatur, 4n quod mi([A leui nux cadat vna manu. Plures Ouidius attingit ludos. Primus eft , càm re&z nuces (taruerentut , deinde certo i&u deij- cerentut , aut digito prone decuterentur aut tri- bus vna imponeretur , caftellámque fieret , quod , ia&u nucum deijceretur, aut in tabulam decli- uem,in qua multz nuces effent;aliz ia&a eas tan- gerent, quz in tabula erant. Tum A delta litera pluribus nucibus compofitis exprimeretur ; quafi celefte (idus, & virga tangeretur,autin vas cauum à longé nuces conijcerentur , quz vel jn cauüm intrarent , vel deciderent , cüm non intraffent. De illo caftello ἐ quatuor nucibus conflato Philo Iudzus i» Cofmopaa : οἱ xapvum ζοντες εἰώϑασιν Tete ἐν hide πεοοιϑέντες κάρυα ὀδεφίρειν ἕν od μὰ ropa ande ἀπογυνῶντες. τὸ ἃ eud ἐν ὄεπέσῳ νηπποῖξ᾽ τείγωνον ἴσοι), μέχοι τειά d gs τὸ αὶ E690) Ζεσράσα X. ἀοιθ μοῖς, ἐν D) αἦματε πυραμίοα "juve, σεῤῥὸν ἤθη σῶμα, Qui πη- eibus ludunt , folent in. plano tribus compo[itis nucera enam imponere, faciuntque pyramidem. Triangulus igi- sur m. planopuellulis flat v[que ad ternarium, nix. im- ) phia n || j fita quaternarium. numertim facit , fd inter ficuras »yramidem , que iam falidum «) corpus. Pueri olim leprehenti poenas dabant.Martialis: ὁ lea parua nuces, mon damna. videtur, Sepe tamen pueris dus τοῦ mates. ne Horatius: PENNAS IO QE" Püffouam te talos, ule, uif (oth MA a Ferre. finn laxo vid:. TL WENNS "De Pila; £5 reticls ὌΝ jw G.A ΡΝ Τα ΚΣ oM cetieulo- excuffiffe docet Ouidius ἐφ. 3: pasemus- τεχνίας» Reticulóque pile leues fundantur aperto, Ὁ Nec nifi quam. tellis, vlla monenda pila des Apud-Romanos quatuor pilz genera fuiffe vil: sxpulfim lodirit;apud Nonium. Propertius /ib. 3: Cum pila teloces fallit. per brachia ial, 7 nalis pila minor di&a eftà figura, & fitu. luden- bant,rie pila excideret. Martialis lib. 12. Captabit tepidum leua dextrdaue rigore. - trigone,minor folle. Martialis lib. 14. Hat, qua difficilzs turget paganica im Folle minus laxa. eft , c minus av& Bbb za [ 9| e Lib.Vmic. Cap.I X. τῷ juces in finü vellis gerebant, ; ludebántque , ὃς E pila confule Mercarialem lib. de ve Gymna-. ffica. Romanos autem pilas vt nos. hodie gatum eft, follem vento tümentem , quo pueri llis maior proprié dicitur pila.Secundó Jiigo- tium nofi quód tribus angulis conftaret, Caue- - Tertió,pila paganica,quz pagis erat in trs L Quart, Harpaftum , pila patua ὁ corio , dicta ex eo,quód lu dentes alter alteri pilam puluere afper- fam raperet. Athenzo φωνίνος eft. Martialis 1ib.7, ΛΑ ρα barpaffa vagus puluevalemta vapit. 7 Clemens Alexandrinus lib. 5. Pedag. σφαϊρίω pd vocat. Pila dicitur & xepvxg- , vnde;Hippocrati | κωρυκομαχίη. De Greca pila mox agemus. T T SES *"De Spheromachia.. αν. X a QC Tatius im Prefatione libi 4.S31a.lphzromachias |' ' hg his verbis : Sed & fpharonachias : fpe&tamus,& pilaris lufio admittitur. Spharta illa, |. feu pila vento plena manibus, Bédibüfque impel-. . lebatur. Quum enim duz factiones; feu partes . effent in ftadio;ab vna parte pila in medium mit- " tebaur;accurrebanr alterius factionis partiarij;& ^ pilam manu,vel pede impellebant, vt trans fines, & limites aduerfariotum. earn iacerent. Interim | pugnis calcibus fibi ora contundebant ; vt alij |; aliis pilam preriperent,quam iacerenr. Vidi Flo- Ji renti hunc ludum in latiffimá platea vfurpari,; Seneca . epifl. 8o. Spectaculum , quod omnes mo- | leftos. ad fphzromachiam auocauit. :Si corpus | perduci ad hanc patientiam potceít,qua & pugnos atiter,& calces non vnius hominis ferat.Infrà ex Polluce lufum non abfimilem referemus. m ues ME y "€ A P.V RH E aes. egimus liba. uU de Tina. Grzci vocant αἰώρας. Vitgil. - i Ofcilla ex-alta- (nfpendnnt enollia qutraic rtm ora erant penfiles ia&ationes quibus fufpenfo fune cx arbore homines fe'iactárent, vt Germani- τα ad Aratum, Vidi pueros qui trabes longiores in vtroque extremo duobus pedibus . infttudtas ranfuerías guuegedai collocarent, i ita vt altera al- teri imponeretur , & cum duo in extrema; trabe fe . attollerent, & dettittsccak adsl imitarentur e ; yd^ 7d Á Ir puer : δι De Ocellarorum ἐμ ipie | Cellara Fi E oem qua vitdideum pre- ferunt rotunditatem. Varro , altera exorat atrem libram ocellatorum. Auguftus talis ocel- laris,nucibus ludebat c cum RMCIATEME Sueton, "De Ομ χη Eo CAPY τὰ χὰ I τι pets lib. 9. Cap. γι χαλκισμῷ, ΔΙΑ γύμισμα ἜσΈ) swa oe ἡβειορέψαάντα; δπηςτεφόμαυον δηηςῆσωι τι σὰκ- στύλῳ. Phrynes lufio fuit. Chalcifmus lufio eft alea- toria quz fit per contentam ἃς. violentam zrei Bbb ; nummi p " Le ANI 4^ fixe he ἃ, Z1 nummi vertiginem. Is vincit quíi nummum rectum digito g gerit. Euftathius, ὁ | χἀλχισμὸς κυζ ὠτικὴ muda διὰ σωωτονε «ἰξιτροφᾶς χαλκᾷ γομώσμα Gg “βνομλύη ὅπερ ὃ m “δακτύλῳ ὀρϑὸν ἑλῶν ὀνίχᾳς Pollux , χαλκίζειν 3^ πευδιᾶς τι eid go, ὧν ᾧ νομίσμῳτα ἡρτίαζον.. Lib.7. 6.24. € cpi : y —Ó— MÀ MÀ —— De Omilla. | CAPVT XIV. UE Racis ludus fuit fani infrequens » quem Capo exponit /ib. 9. tap. 7. Circulum vel | humi,vel in menfa defcribebant,& ex fpatio defi- nito talum in circulum mittebant.Is viccrat;cuius talus in circulo manfiffet; Ludus hic vocabatut εἰς ἅμιλλαν, vel du^. quia. de certo ia&u inter lu- dentes certamen erant. Interdum in eo circulo «coturnicem, epzyja locabant, quam vnus € luden- tibus digito fericbat, Ea (1 i&ui cedens extra cir- culum elós exculliffec recalcitrans,addiccbatur ei, qui eam digito percuffiffet, ὃς domino victo adi- mebatur. Alius ludus fuit , cui nomen Tropz. Talos, vel nuces,& ἀχύλες, glandesi in fcrobem ia- ciebant. Vincebat , qui miferat in fcrobem ; qui aberrarat , vinci Alter lu(us diciti Epifcyrus, feu Ephebica, & promiícua , feu mov Q-. Sunt dua factiones, feu partes, fingulz ex pluribus luforibus, qui lineam quamdam i in medio conftituunt, qua Scyrus vo- catur. Ab ea linea amba partes ex equo diftant, & in ea pilam ponunt. Tum vcró duas alias lineas à media Lib. Vnic. Cap. X IV... ὦ à rnedia linea ex zquo diftantes hinc inde ducunr, | ex quibus vtrinque ad mediam lineam currunt; vt pilam arripiant , ὃς fapra aliorum. limites, ἃς T. fines iaculentur. Certamen vtriufque Ἐ dionis in eo eít, vc pilam. iactatam arripiant; & coüíque in longum iaciant , donec fupra limites, ὃς vltimam lineam conttariz partis. eam vranfegerint. οἷν pup ἂν δλεδράξαϑαί Te σφαίρας φερριδης, X 2) nC inier s fef dy οἱ ἕτεροι τὸς ἑτέρος 6}: τίω ἑτέραν χαμμίω aztueoy ^) , Quibis id negoti efl;ut pilam per aerem, aut bumum | expulfam arripiant donec alterutvi alios ad aliam vque lineam expulerint.Hoc genus ludi Florenti fecta : celebritate vfüurpari vidi, —.. ^ - 4 Tertio, pila ludo nomen eft ἀπ hiatu. In eo pilam oportuit dire&é in folum ia&u allidere; vt * alij exfilientem in altum arriperent ; & tnanu iterum allifam remirtetent ; & faltus: pias varios, ac multiplices numerarent. Quartus pilz ludus fuit Vrania ; quum vnus aliquis reclinans fefe pilam in-czlum 'teijcit;aliis veró cura eft,vt affilientes;priufquami terram con- tingat 9 arripiant. Quod genus ludi apud Ho- merum in Pheacibus víurpatum volunt. Porrà quando pilarn ad murum tbittunt , faltuum mul- titudo numeratur. 'Et vi&us quidem Afinus vo- catur, & paret imperanti; victor. veró Rex di- citur, & imperat quid fibi "A à nas exhie beri vclit, ἐν απ νον SS 4 . De Ludis veterum TOt Tu TEE De Ti pa feu. 7 Coturnicum pto «Je £n Ortygopla. - (4 bp ce ΧΕΙ Das fuprà in ludo , qui dicitur ad Ha- millam,feu certamen, edturbicem i in medio circulo pofitam. Telia ludus fuit fimilis Artopo- lidi,feu foeminz panes vendenti.In co ludo plures ——* circulos faciunt , in illique coturnices ftátuunt, | quas ad pugnam inter. fe ftimulant. Coturnix,qua vica circulo eijcitur, in quo locata 'fuetat , cedit domino coturnicis viáticis. Vide Pollucem lib. 9. ir Cn a ira . : » ΡΝ "Bafilindases "Diclyffinda. ; CAD N D GAL oua "N lodud cui Bahia: nomen fuit, vrius is aliquis forte Rex fiebat , iubebátque quid aei vellet, c&éteri parebant. In ludo Diclcyfünda due func puerorum partes, alij alió trahentes. Vi&toria pe- nes cos, qui alios 'ad fuas partes traxcrint. Vide Pollucem “δ. 9. ep. 7. In dapi cg hic frc- oW état. " A ' i. ἣν "De eMwndases Chutrinda. σα νοι, Vlgaris apud nos ludus eft, ceci appella- tionc, Vnus aliquis claufis oculis ambulat, Ceteri — “δι alanrem;quem- iin locum fuum | Muinda vnus aliquis con- [ niuens oculis, voces fociorum obíeruat; & quem- cumque fuffugientium arripuerit , hunc conni- uere cogit, & conniuentem cafu occultatos inue- nire. Si camén nomen eius, quem apprehenderit; diuinatit; In Greco Pollucis error eft ; quem ita. reftitueyaem a κα ται μιύειν ipa] (4s 3j μι σειν τεὶ nv Sty- qu; aypdUpüow. μένει φωράσῃ, ἃ) μύσας ἄν πε esos) ἐμφσϑδει ξη μαντάομλυ 9: 5 [^i ἂν τύχη. In Chytrinda vnus aliquis in medio ponitur ; fedérque olla, - feu chytra di&us. / Alij circumcurrentes vellicant ] eum;& laceffunt;ac feriunt. Ipfe in orbem fe ver- - tens,fi quem apprehenderic ; eum in locum fuum: fubftituit. Eftque interdum , vt quis capiti ollam. impofitam finiftra teneat manu ; in circulo am- bulans. Alij ipfum feriunt interrogantes, quis ol- lam. Refpondet ille: Ego Midas. Quemcumque contigerit pede, hic pro eo cum olla circumit. Vide Pollucem, Hefychium,& Suidam. ' T LN y ! 4 T. bo us : uam ' - —* "I ὁ £poffracifmno.. Sd d cu. CQASPUPUR X VIIL | - X "dila v B X. ἢ | TA Oftracifmi ludo teftulam matinam in aque . , A (uperficiem mictunt;jnumerántque quories füb- | filierit , priufquam aqua mergeretur. Ex (altuum enim,quos-teíta dedit,multitudine iacienti victo- ria adícribitur. Pollux lib. 9. cap. 7. ὅρρακον δ᾽ 3a- «They xTR dub (Q- EneWWue &qii av &c.Minutius Bbb ; Felix κε p 1 Nr Y Ν iH ANM ) ME up NC RUE UM ilg ds s LR 26 . De Ludm veterum, Felix i2 O&auio : Püeros videmus certatim geftieri- tes , teftarum in mare iaculationibus ludere. Is lu- fus eft, teftam teretem iactatione flu&uum lzui- gatam legere de littore. Eam teftam plano fitu di- ὦ . gitis comprehenfam inclinem , ipfum atque hu- milem, quantum poteft irrotare, vt illud iaculum vel dorfum maris raderet, vel enataret, dum leni | impetu labitur , vel fummis flu&ibus tonfis emi- caret. Is fe in pueris victorem ferebat , cuius tefta & procurreret longius, ὃς frequentiüs exfiliret. Ed "De mu[ca &ned. ΘΑ ΡΩΝ, da ORE s N ludo mufce «πος fafcia pueri obligabant L oculos, qui deinde clamabat: Zineam venabor mufcam. Alij refpondebant : Venaberis , fed non capies, Tum funiculis eum cadebant , donec ali- quem apprehendiffet. Vnde Pollux in 34225 uz; lib.9. cap. 7. & Hefychium im voce. μυΐνϑα, Si quis oculis claufis alios quzrens aperuiffet oculos , ne diu erraret, σαΐλεν χαταμυ 4» s claudere oculos, & conniuerecogitur. . DT "De Ludo ἐν κοτύλῃ. CAPUT XX Col Vftathius ad 7liad. 10. κοτύλη τὸ κοῖλον ὁ χεῖρε. Cotyle eft 'vola , feu cauum manus. N nus aliquis manus poft terga retorquebat , & digitos digitis impli j Ἢ vr ἡ I εδο. 47 | implicabar. Alial quifpiam in cauum manuum eius genua indebaz ; & i fo infidebat , & ca- put,vel ceruices, aut oculos ferentis manu ample- &ebatur,vt firmiüs dorfo eius hzreret, ne decide- ret, quum defcenderat , idem qui. priüs ferebatur, alium dorfo exceptum eodem inodo circumfere- ἡ bat, vt ait Euftathius ad lib. s. Had vue. US cem fib. 9. c m. 5 ἜΣ De Acinetinda. j Gp pc t CA PYIF x XL Bidem Pollux meminit ludi Ácinedhde ; quum certarent inter fe quis diutius fine motu in i ve- ftigio How yt MAX Un" VAS x " Tur cor acier v eel ae De ΚΑ τὸ | (P A P 2 s E € X I IL DE finc ludo enm dmi in vus feder claufis oculis , aut ab altero compreffis alij diffugiunt, ad quos. ille inquirendos c cüm furrexe- rit, hi certatim locum eius occupant. ET v TANE ME εν , . diat De Ala CAPYVT XXIII A Pud Pollucem Afcoliafmus fuit quum vno pede fublato , altero folo faltarent. qui plu- res — zes faltüs , ἃς longiores feciffet is room Inter^ dum is qui vho pede (altabat , alios vtroque fu- gientés infequebatur , donec aliquem ex iis affe- cutus effet. Inrerdum in(iliebant in vtrem vn&um vino plenum per Dionyfia , ídque vno pede, vc ' cum cecidiffenr; rifui effent, ait Euftath. ad lib.1o. kac eio D } AME pam es ri 0 .0............. " eet De Offracinda. C'APVT X XI y. — — potu: lib.9. c4p.7. Oticiciods eft cüm pueti iri medio lineam trahentes , & in duas partes di- uifi , altera pars ftàns id quod crat extra teftam ibi vindicabat, altera, quod intus,quum v vnus ali- quis teftam in lineam iecilfer, pars füperior & vi- &x victos fugientes infequebatur. Qui fugiens captus erat dicebatur A(inus , qui iacit ἌΡΤΟΙ di- cit , nox aut dies.: Nam pars interior pice oblini- tur, pars exterior di&ta alba. Vocatur & hic ludus ὅ:»άχι dogecqh, tefie conuerfio, de quo Plato iz Pha- dro. ἃ fimus federe, & ludo abítinere cogitur. Eu- ftathius ad lib.5.Zliad. Duos tantüm pueros ponit, qui teftam iacerent in lineam in medio du&am. Plaso comicus ait aliof pueros ex altera parte, alios ex altera ftetiffe , tefta ex vna parte alba, ex altera nigra erat. Si párs teftz alba cecidiffet , fu- giebant nigri, fequebantur albi. σὰ» i Am "E : Hippas. uw PX d " bot CAPVT. EX AS c ^ Pud Hefychium Hippas 1 lufus. fuit , 2 hp οἱ “πῶς δὲ δ Guy aei Caio. p quum alter aliérits ΜΡ i dor[à ii idi 9t A vehitur, CAPYT OEC "t [sms Cod. de Aleatarib, haz. plures. lux gs commemorat s Monobolon , .Contomonol ο- lum, Quintanum Contacem. fine. ibula, Perichy- ten, & Hippicen, quibus fine dolo ; machinatio- nibus vi permittimus. .Photi Nomocanonis (48.3.9. μενον ὃ muQay s ἐς} n ὑόν, . Hoc Photius fumpfit ex L.1.C.de "Altatorib. vbi hac veiba ie tur. Duntaxat autem ludere liceat Monobo On. Balfamon ad Phorium Menobolum effe ait δρόμον. feu curfam. CC τ, αν μα τὰ o NBN n Ld EAR δ λιν 6 Iphonteligpn. | | C'ATP-V (Bi CUL "ἃ 'Mánteli gmiis, vt eft ἠδ Bóllsceit eft dupli- cis lori Avplicata more labyringhi. Bros. tio, x«3 ἧς ἔδει καϑέν. emit λον.» Ὁ δηπλόῃ». πωλεῖν, per quam oportuit; baculo inferto complicationem tatgere, ci fslucre. Si cnim non foluto loro, paxillusloro cir- curapli LI cx 22. De Ludis veterum, cumplicatus effet , vincebatur is qui paxillum in- feruerat. Debuit igitur qui paxillum inferebat ita^ eüm inferere, vt inferendo duplex lorum folueret, ne paxillus.circumplicaretur. Quod Gualterus Pollucis interpres non explicat. Meurfius ita lu- - dum interpretatur. Duplex lorum inter fe circum- . uoluebant , cui inferto paxillo, nifi is foluto loro obuolutus eo effer, is qui inferuiffet vincebatur. Imó , nifi foluto loro paxillus euolutus , & expli- catus effet: illa complicatione , is qui inferuerat vincebatur. Verba Graca fic habent /ib.9.cap.7. ὁ ὃ ἱμαντελιγμῶς diu (uev g- aaCvea Sede Ὡς Uh di- e«Q, xa ἧς ἴδει χαϑέντα σπήηδλιον d δυπλύίως τυχεῖν. & » μὴ Av3€7] Q-, SpA fea 5 Auro τῷ Lust ym" m ποι ἰλίονο — ἡἤητο ὃ xaStie . πα άλεον , interpretor. clauum , vel peffuülum ligneum;qui indebatur vt folueret com- plicationem. Euftathius a4 £. /liad. rem non ex- plicat. Imanteligmus, inquit , erat duplicis lori flexuofa quzdam inuolutio , ras ἐμάν] g- σκολιά σις εἰλησις. 4 ἰ ᾿ ---.----ἕ , .τὰ 5 - De equitando in armudiue. CAPVT XXVIIL Η ludi meminit Horatius /ib. 2. Satyr.5. Ludere par mpar equitare in arundine longa. Quod hodiéque fa&irant puelli. Valerius Maxi- mus ἐφ. 8. cap. 8. Socrates non erubuit tunc, cüm interpofita arundine cruribus fuis cum paruulis filiolis ladens ab Alcibiade vifus eft. Plutarchus im zApophthegm. Lacon. de Agefilao , ὅτι μικροῖς τοῖς / enud) eie - Lib.Vuic. Cap.X XLX. ege. 3x. mudlu χάλαμον ion Cs Cie cep Ἵππον οἴκοι muertes. quia colladebat cum filialis arundinem quafi equum in- fendens. ££ lianus dixit, vxo μον αἰξιξαίνονται Ptgiben, lib. 12. var. cap.1 y. io ia "De Dem exflrwendi. | CAPVT XXIX. M is | Hs: Oratius ibidem alios p puerorum. ludos attin- LE ificare ca(as, ploftello adiungere murts. Tibullus /ib.a «eleg.1. i (C Tubáque vernarum (auri hts figna. coloni. Ludet ,& ex virgis exfiruer ane cafu. M — qe $ peculo "Pythagora; fes eu "Pythage. itr Ὑ eoe ul | QC Vidas imverbo ϑυῆαλὺ gui. Pythagus eft lufus s: fpeculum. Luna plena, & orbiculata fi quis fpeculum fanguine infcribat , δὲ exaret qua ; voluerit , cüm alium. monuerit ; vt. ftet pone fe, ; oftendit ad Lunam literas. Et ille; qui prope eft, intendens oculos de ὁ 4 exali/se κυύχλονν 1. circulum | Lune, leget omnia; quz Ícripta funt i in fpeculo. 5j Y De Ratbapygifrmo. d CAPUI OHNE | RA fuit , cüm per ludi THE oblique pede, vel plano, vel etiam manu Ge cma nates feriendam Centurioni;Tacitus 1. 2dpzal. — : ; ς CY ] ^ UY ἊΝ Im * ͵ Eon! wo Wy vtt «a ] : y k P^» b y UA IA GNE NC Eguitibie. Milites Romani prebebant furam vite. " b | De Ludo eAtbeni 17 balneo eAcademia, ———MÓi— —— — À—— . 3 SpA Te ΕἾ ΟΑΡΟΤ ΧὩ ΧῪ o4 - pibe à Gregorio Neazianzeno ἐπ vita $. Bafil : Qui recens Athenas ftudiorum caufa | |. venerat;ab iisqui priore P occupalffent;hofpi- tio-excipigbatur , deinde ab aliis varie exagitaba- tür,tüm per forum cum ingenti pompa ad bal-^ neum Academiz trahebatur,binis omnibus, equo fpatio diftantibus ante eum incedentibus. Cüm pzopiüs acceffiffent,fores cum horrendo clamore pallabant, vt.adolefcentem terrerent, & fiduciam || eius experirentur, foribus apertis intro &um in | numeruni fuum cooptabant. Apte hoc tentamen- tum non licuir,vt Photius fcribit i Exerceptzs,nifi || - pallium Sophifarum fententia ci adildicrctar Dabatur atate Bafilij in baIneo;poftquam lauiffer, ^. abantiftibus fcholarüm. Sed famptus fplendidos facicbat in εοβ,ὰ quibus pallitim accepitfet.Olym- | piodorus vocat eos σὰς Weifov meseuus, ado- le[centes (ibolafticos, Vide Theodorum Prodromon in Tetraíticis, & Eunapium im Prosrefro.—— t Ν᾿ . i "4 x : De ib.Vnic. Cap.XXXIIT. egc. 33 De Cindalifmo. . CAPYT XXXIIL Ollux Jib, 9. cap. 7. Cindalum vocant paxil- Di. quem vnus aliquis defigebat in terra hu- mida, & madida, mox defixi paxilli caput alio pa- [xillo fericbat, expellebátque. Is Hefychio dicitur uv uae τὴς 5» feu πτιοσοι λίςῃ ς. Αρυά Euftathium ad [liad.e. pto κινοϊαλοπλίτος, lego xiyduAezhiems.Meur- fius xd emu x Tus. —— ——— De Scaria, feu Scintharifgno. CAPVT XXXIV. Ollux ibidem : Scintarifmus eft, càm medio . manus digito pollici fubmiffo nafum alicuius ferimus. σκινθαρίζειν eft talitro ludere. Hefychio dicitur exayia ; exapidev. Euftathius «4 /liad. A. ! i De Streptinda. CAPVT XXXV. Ollux ibidem: 1n hoc lufu teftulam , aut nu- miíma iacens, alio defuper inie&o conuer- tebant, .— | | P Ccc De v wn" "m. UE X 34 — De Ludis veterum, ^ De Schenophiligda. ὃ | i "|i CAPVT XXXYL 4 Ollux ibidem : Confidunt in otbem , vnus e eo numero funem clàm à tergo alicuius de- ponit ; qui , id fi non animaduertit , vapulat cir- cumcurrens confidentes ; fi animaduertit, eum, — |, qui depofuit;circumagitans verberat. à De Colabifmo. CAPYVT "XXVvIL | pons ibidem : Vnus aliquis manibus planis | fibi ipfe oculos comprimit;alius eum percutit; & rogat , vtrüm eum percufferit. Hoc lufu Iudzi ᾿᾿ Chritto Domino, qua nocte captus eft , illuferunt ᾿ apud Caipham,cüm εἰ oculos faícia obuelaffent, |. δὲ alapis genas cius cederent. Ludus vulgó di- | citur Cappifolet. De Cottabo. : CAPVT XXXVII t E Ottabi varia genera in conuiuiis fuere, Hoc tantüm pono ex Suida. Virga longa in ter- | ram defixa. eft;ac fuper eam altera, quz vtrinque agitatur vt in ftatera, Ex hac lances duz appeníz, fub quibus crateres duo aqua pleni, fub aqua fta- tua znca erat Manes dicta. Qui volunt cattabum ludere; Lib. Vnic. Cap.X X XIX. 3g ludere , phialam vino plenam habent , & longiüs abfiftentes inter fe certant. Quod vini ex epota illa fupereft, id in lancem mittunt , vt repleta grauis fiat,inclinétque;& caput allidat ftatuz fub [aqua latentis,atque ita [onum edat. Qui ita iacit, vt ne gutta quidem in terram cadat,maiorémque rr. r5. Tzetzem chiliade 6. cap. 65. ὃς Pollucem lib. 6. cap. 19. RR. DR pte «De ('ontomonobolo.: C APT; XXmWrX Ontomonobolum , leg. 1. Cod. de aleatoribus, & leg. 3. eft πήδημα, vt vult Balfamon.Exifti- mem eos conto innixos foffas , aut riuos tranfi- liiffeequod hodiéque fit. Ibidem Hippice eft lufus 'equeftris. Eadem /ege 3. permittitur Quintanus | Contax fine fibula , χωρὶς ὁ πόρπης. Balíamon Ad tit. 15. INomocanonzs , ait fuiffe iaculationem ἀγα περόνης, ἤτοι σύρε» fine fibula , ferro, vel cuspide; di&am à Quinto quodam milite. Habemus ho- die in Gallia eiufmodi ludos,qui fiunt vel decur- fione nauigiorum in fluuiis cum lancea;& conto, ita vt Ícopus aliquis percutiatur, vbi percutientes ízpe in fluuium deuoluuntur. Dicitur Comrir la Quintaine. Aut vt in Italia equites decurrentes, haíta inermi, & pura ftipitem armatum feriunt; quem Itali vocant ;/ Fagnino. Meminit huius ludi Robertus Monachus Jisforie Hierofolymitan. lib. s. Terrz infixis fudibus fcuta apponuntur , quibus Ecc 2 in € iactu fonum edat, vincit. Vide Athenzum ἐδ. 6 — De Ludis veterum, in craftinum quintanz ludus fcilicet equeftris exerceretur. Igitur ad fudes humi fixas fcuta fuf- pendebantur, vt dicerent equites aduerfis haftis cum hofte concurrere, & clypcos hoftium ferire, vel traijcere.Sumptum id à militibusqui Rome in campo Martio ad palum exercebantur , de — quibus luuenalis : : 3 —-— quis ne[cit palaria campi ὃ Quid fit Contopz&es , Synodo V I. ἐπ Tullo, — can.51. ignoratur. Eadem /.5. mentio fit &euris, — quam Balíamon tit. 15. cap. 29. INomocan. inter- - pretatur πελίω. Perichyte eftlu&a ; vel quia ipfi | lu&antes circum feipfos funduntur ; vel quia fe in terram fundunt ; & fternunt ; vel quia íe ma- nibus , & brachiis circumfundunt ; vel quia oleo. inun&i in arena fe verfant , ne membra lubrica - fint. Statius : "i X. Postquam oleo gauifa. cutis Mo με vterque 4 Procur(u in medium, atque. baufta ver(atur arena. i De eApbentinda. Ci PvT XL | As Pollucem, Aphentinda ufus fuit;in quo — qui rnittebar teftam in circulum ita iactum moderari oportuit, vt tefta intra circulum con- fifteret, Hodiéque iuuenes eo ludo nummos ar- genteos in circulum , vel vnum aliquem laterem pauimenti mittunt. Si nummus in circulo , vcl latere non fteterit , perit iacienti. Idem fiebat talo, νοὶ nuce in co ludo, qui dicitur γάμον. ve Lib. Vnic. Cap. X LI. eic. 37 vel de ἅμιλλαν. Suidas, ὥμιλλα mudYa Τίς ἂν ἢ ὁ εἰς Δ κύχλον βαλὼν χάρυον wes ἐμιμεῖψαι» γικᾷ. Idem Ícri- bit Hefychius. Meuríius apud Pollucem legit ὥμιλλαν. Non aufim damnare ἄμμλλαν , quia ex ea | voce ὥμιλλα conflata videtur. -. De Chelichelone. TwPbvT X4 ΟΠ A. Pud Pollucem , Chelichelone eft lufio vir- | ginum fimilis chytre , feu ollz ; vna aliqua fedens in medio vocatur Chelone , feu teftudo; alie circumcurrentes rogant : Chelichelone;quid facis in medio? Refpondet : Lanam texo , & tra- mam Milefiam.Aliz iterum rogant: Nepos autem tuus quo fato petiit ? Refpondet: Ex equo in mare album faliit. Eadem pené habet Euftathius |ad Ody[f. o. ait tamen τὸ 244 effe aesswxrexoy mrapu- χέρμϑμον τὴ χελώγῃ ; imperatiuum , quod. teftudini acclamabatur. De Pbryginda. CAPVT XLIL A Pud Pollucem Jib. 9. cap. 7. Teftulas lzues ( Gualtherus interpretatur conttitas, ozrexe Ὁ λείων) Íiniftre manus digitis interponentes, teftulas dextra manu fecundüm numerum fe- riunt, | Ecc Bafi *^ 38 De Ludis veterum, Ὁ "Bafilinda. CAPVT XLIIL i H?x apud nos pueri regem forte eligunt ἢ cui parent, Ita Cyrus Rex electus in nobiles. pueros virgis animaduertit apud Iuftinum. Vide. Pollacem 4b.9.c.7.Suidam,& Hefychium.S.Chry- foft. de viilit. lei. (cr. vocat παίζειν ἀρχὰς» Indere ma- | gistratis, Dio Chryfoft. orat. 4. de rcgno , uer Baca, Roma regem in conuiuiis forte elegitfe vulgatum eft. Item pueros inter ludendum fibi rcgem pofuiffe docet Horatius. Hodie apud nos | fexta Ianuarij fit rex fabz , qui veré conuiuij rex. eft, fed rex fabz: dicitur, quia faba in placenta | inclufa forte in eum incidit. Horatij verba fic — habent, , jJ. “4: pueri ludentes vex erts aiunt, Si relie faxis. Rofcia dic fodes melior lex , am puerorum AN'enia , que regnum vetie facientibus offert. Plato iz Tbeateto, ὁ i£ ἀμαρτῶν, X, ὃς αὖ ac: dut ya Ag THE ται, aep φαδὶν οἱ rudis σφαιείζοντες, ὄν Θ ^ 9e. |. δ ab werjun) ἀναμάρτι 9. βασιχώσει |o, X, )n- Y | TUEA vm αὐ βέλη. Qui peccanit, c qui femper pecca | serit [edebit afimus , vt. aiunt. pueri pila. ludentes y 45. vero non peccando fuperior fuerit vex. erit noster , e quicquid volet imperabit. Pollux lib.9. cap.7. Bafilin- da εἰ quum forte rex captus iubet quod fieri oportet ; qui forte minifter eft & famulus im- perata peragit, & vndique in co, & vbique la- borat. z NH Elciffinda. ἜΣ, Coen a | - Eldiflinda.. ΓΑ ἢ C XX I V. ] Vftathius ad lib.Zliad. e. δοχὸς aid rope leurs PE figebatur viri magnitudine in medio | perforata per quam funis traiiciebatur , quo fu- Ípenfi vtrinque duo iuuenes, alter altetum trahere occu dorfámque inter fe obuertebant. Qui | vim faciebat, ὃς alterum ad trabis verticem attol- | lebat, vi&or erar. Pollux ἐδ. 9.cap.7. id vocant Sca- perdam trahere. Interdum aliqui terga inuicem prabentes trahunt vno alligati vinculo. Id fiebat | Dionyfiorum fefto,ait Hefychius. In eo;quia erat | labor multus trahentibus , factum eft vt omnia |. difficilia dicerentur Scaperda;aiunt Euffathius, ὃς | Hefychius. ἡ δι i M CÓ —— áaÜÀ— - De plaufu ad. Solem. | CAPYT-XL V. | A PudPollucem /ib.9.cap.7. Si Sol nube tege- retur , pueri manibus complofis exclarna- | bant: ἔξεχ᾽ ὦ φίλε ἥλιε, Exere caput,amice Sol. Vidc Suidam, & Euftathium ad 7liad. à... | : — mime "De ('ube enda, CAPWVT^"XLTWMP Pud Hefychium, Cubefinda fuit lufus, quo alius alium in dorfo ferebat. Apud Pollu- Cccad cem ib.Vnic. Cap. XLIV. 69. 49. 4o (De Ludis veterum, . cem /ib. 9. cap. 7. dicitur ὃς Hippas;quia alij alio- rum dorfo inequitabant. Hic ludus apud nos fre- quens. "De €pbedrifmo. 5 CAPYT XLVIL A Pud Pollucem /ib.9. c.7. Lapidem erigentes, zx Jn ad illum eminüs pilis iaculantur ,aut lapi- τς dibus.Qui lapidem non profternit;profternenterm Ἢ baiulat , compreffis ab eo oculis, donec re&à ad — |- lapidem perueniat,quem deer, feu diremptorem vocant. Qui dorfo fertur, dicitur soeJ eie. Vide - Hefychium 23994) idev. Putat eumdem lufum cffe cum ἐν κογύλῃ» de qua alibi dicimus. ES "De *Pentalitlis. CX. BXc. vLrvirL Ollux :bidem : Quinque calculi, vel lapilli;vel tali furfum iaciuntur, vt manu conuería ea, quz proiecta funt, in pofteriorem manus pattem recipiantur. Si non omnia poteft ita recipere , ea t faltem,qua nouit, & in manu iacent;digitis denuó. ς recipiat.Dicuntur πενγταλέδίζεν, Apud nos ita puel-—— le globulos vitreos in altum iaciunt , & manu. recipiunt, ne vnquam globi menfam , aut terram attingant. Eft wes mulierum. | D: Lib.Vuic. Cap.X LIX. ec. 41 "De Eolocrafia. ὦ CAP V ΣΤ» Vidas ait moris fuiffe,vt iuuenes vnà ccenan- ΤᾺ pervigilio certarent.Et qui fomno confo- iti effent,in hos mixturam pridianz coenz effun- derent. ἑωλοχρασία τὸ X ϑυζὸν βρῶμα » pridiana. cuna. Hefychius,y ϑεσινὴ ucw, hefferna ebrietas. Vide Eu- ftathium ad Ody[f. β. & Tzetzen Chiliade 6.cap.8 5. m. Án ea Gaio De *Platagonio. ΟΡ ἘΣ ΟΊ, υχ ἐδ. 9. cap. 7. Platagonium amatores;aut A amicae ludebant. Sic autem & crepitaculum vocatur,& fiftrum, quo fopiunt nutrices cum vo- luptate pueros zgré dormientes.Sed & papaueris, ;& telephylli folia primis duobus finiftrz manus digitis in circulum. flexis imponentes » & vola alterius manu percutientes ; f1 folium hoc icu ruptum claré fonaret, eos, quos amabant,fui me- miniffe putabant. Vide Scholiaften Theocriti a4 | Jdyll. 3. Addit Pollux , Lilium duplex exiftens , & | vacuum interiüs inflantes , ita vt fpiritu reple- retur , ad frontem allidentes difrumpebant ,&ex fono, an redamarentur, iudicabant, Quin & ma- lorum femen, quod malis intüs fummis ineft, pri- mis dextra digitis humidum adhuc exiftens , & lubricum comprimentes,fi in altum exfiliret;hoc Ccc yp iudica 4 — De Luda-weterum, iudicabant amicarum beneuolentiam, veluti ἃς ftillarum fonitu, fi reliquiz potus cottabifantium Íonarent. De €gueftribus ligneis. | * CAPYT'LIL 1 Hotius is ZVomocaaone cap. 13. ait eos ludos - Pp prohibitos, quia in iis effecaliquid alez; | Vbi Balíamon ἱππικὰ ξύλινα; equestria lignea , faitfe — ait fabricam ligneam per ícalas ligneas alte ftru- -&am,& oblique, dà xxuuov. λοξοειδὼς ἀγυψεράνων; ὦ per [calas oblique exaltatas , vari in medio perfo- ratam. In fcalaram faftigio quatuor globulos dif- colores deponebant,quos mittebant deorfum pet decliue. Primus globulus,qui ex vltimo foramine exiret, victorem faciebat eum, qui globum mife- rat , aut qui globum illum fortitus erat. Verba Grzca , quia difficilia (unt , adícribam : iz ξύ- Aya 5 85) TWTo ξύλινόν τί χῳτασκάϊασμα διὰ χλεμιάκων λοξοειδῶς ἀνυψυρᾶνων Vyscüv διὰ μέσε ὁτὰς διαφόρες. εἴ ἢ σιμωϑηκίζοντες δ τῷ τοιότῳ πρωγνίῳ, βώλες Τέοσωρας ἑπεεςξαφῶς ἄνωθεν TÓ χλιμόάκων πιϑέμλνοι es τὸ κάταντες ἀπολύοσι, ἢ ὁ C$ TQ- umo δ βώλων ἐξερ- χὐμᾶν - dà af ὑπῶν ex. d πελαταιας ὀπῆς τίω νικῶσαν didum ἔχοντι ἁμτὸν. Sint igitur quatnor collufores, Ὁ inter quos conuenerit ,vt hoc laudant ludo, fint quatuor globi , viridis vnus , rubeus alter , albus tertius,niger quartus ; fibi quifque fuum affumar, aut fortiatur , tum quifque fumat globulum , in faftigio fabrice huius collocet , & inde mittat deorfum per decliues fcalas in medio variis fora- minibus Lib. Vnic. Cap. L H.egc. 43 | minibus perforatas. Is victor erit, cuius globulus | per vltimum foramen fcale in medio foratz va- | riis foraminibus , primus exierit, Verbum σωυϑη- ᾿χίζειν oftendit id inter eos conueniffe. Verbum ἀπολύειν indicat cos ἐ faftigio fabrice per pronum 'globulos mififfe. Verba vm αὐτὸν, fibi quemque - ex colluforibus vnum e globulis affignaffe ; aut 1 fortirum effe. Eft apud nos hodie lufus dictus Fo- ramen Domnz , ifti aliqua ex parte fimilis. Eft | enim fabrica quzdam duodecim foraminibus fo- | rata;in quz mittunt fuos globulos collufores. In- J| terpres Balfamonis fententiam non eft affequutus. "De Melolonte. | ΕΑ ΕΜ. | | arsi hic ludus eft in Italia. Pollux Jib. 9. ΓΑ cap. 7. Melolonthe volucris eft. Pueri lino alli- | gantes in acrem emittunt, & quum volunt, filum | retrahunt. Auis volans finuosé filum implicat. Ea | auis dicitur galleruca. Linum;quo alligabant, erat . trium cubitorum,vt docet Eu(tathius.Vide Scho- liaften Ariftophanis in zubibus. 1 .*De Ti ropa. ΠΑΡ ΤΡ Ollux ibidez : Mittunt talos in foueam , aut glandes, quz de induftria ad eam rem parata eft. Apud Hefychium is Tropa vertunt talos in aliam partem. De 44 De Ludis veterum, *De Trygodiphefr. ΟΣ ΣΝ P ibidem : Si quid in catinum fzce ple- ᾿ num immerfum fit , vnus aliquis redu&is poft | tergum manibus ; os in fzcem immergit , & ore | extrahit quod in fece latebat ; itáque ore fzce | oblito rifum mouet. "De*Pyrricha. C A.P XN. EL LV. oou ad e/£ucid. s. Lufüs , quem vulgó Pyr- richam appellant;Troia vocatur. Pueri galeati | belli fimulacra cient.Eft & armata faltatio,de qua nos in Theatro. -De Cbytrinda. D'ATPVOTSOGASI ΡΟ lib, ο. cap. 7. In hoc ludo aliquis in me- dio coníidet,Chytra di&us, id eft, olla, quem alij vellunt , aut circumtrahunt , aut etiam ver- | berant circumcurtentes. Qui autem ab ipfo con- | uerío comprehenfus fuerit , eius loco refidet. Fit. interdum, vt quis capiti ollam impofitam finiftra ^ teneat manu in circulo ambulans. Alij ipfum fe- - riunt, interrogantes: Quis ollam ? Et is refpon- det : Ego Midas. At quemcumque contigerit pede, - Lib. uic. Cap. ἘΠ], ἧς pede,hic pro eo cum olla circumit. Vide Hefy- chium, & Suidam. ud "De Ephetinda. (CAPVT LVIL Eu eft minoris pile ludus à rapiendo A aharpafte di&us. Athenzus ἐδ. 1. vbi lego, διὰ 7 μικρᾷ epapoté, ὁ cx Ἔ ὁρπαζειν ὀνομωίζεν. Har- jpaftum Roma dictum. Pollux ibidem Phennidem 'vocat , quam ait vocari ab inuentore ludi , aut à φενακίζειν , ἃ decipiende ; quia quum alteri pilam ;oftenderint , ad alterum mittunc, & decipiunt. 'Meurfius legit φαινίνοκ, quód ita vocetur ab Eu- ftathio ad Odyff. 3. Si tamen dicitur à φενακίζειν, vt ibidem vult Euftathius , meliüs vocatur qevi2x. 'Subiungit: Phzninda miffionem habuit ἔφεσιν, & fugam. Athenzus lib. τ. Pheninda ὠπὸ 4 ἀφέσεως Δ) σραιοιζόντων, quód pila ludentes eam mitterent, , Inuentor eius fuit Pheneftius pedotriba. Phe- (ninda igitur quafi φενακίνο, Cafaubonus legit Ephetinda ab ἐφέσεως. In Etymologico vocatur | Qewis , & inuentor 9egG-. Phenindam vult dici quafi qevaxivdw , deceptricem. Athenzus lib. 1. Har- paftum dici vult φαινίνδαν. Idem Etymologicum, iom yds,lufus deceptor,8 φενακικός, Cratinus Ephe- tindam primus vocauit à miílione; ἀπὸ 2 ἐφέσεως, De à 46 — DeLudis veterum. & *De eAlea. CAD Wer ΕΎΤΙΠ Lca proprié dicitur de talis,tefferis,calculis, & omnibus fortuitis,quz vetita ff. de aleato-.—.— ribus , Cod. de Religiofis, (δ' fumptibus funerum , 1. vlt. ς "dutbent. interdicimme. Cod.de (acrofantt. Ecclef. apud Cyprianum Jib. de aleatorib.Tali dicuntur à Grecis Aftragali,quia fiunt ἃ talis animantium.Talo funt. quatuor anguli inflexi,latera fex inzqualia.Talus ipfe ex vna parte finuatus eft , altera pronus; feu planus, & concauus. Ei nulla facies plana per- fe&é,in latera minus lata fi cadat, ftat ; fed minus - ftabilis eft,quàm fi in latiores duas fuperficiesca- ἢ deret, fuppüíque, aut planus fieret. Gellius ἀφ. 1. cap.2o.Talus quatuor tantüm partes habet,quibus infiftat; cüm ab vtroque longitudinis extremo ro- tundetur. Talus igitur non feré cadit nifi duobus modis , vel in eam faciem ὁ duabus , quas habet latiores,quz caua eft,vel in oppofitam, quz emi- net;& protuberat. Ariftoteles lib.2.cap.t .de animal. Omnia, inquit , talum habentia in pofterioribus cruribus,eum habent ere&um in fuffragine , ἐν 74 χαμπῇ, τὸ [δ paie ἕξω, πὸ 5 ὑτημον εἴσω, d, τὰ ὦ Xe ΄ ἐντὸς ἐσραμμᾶθα mede ἄλληλα, τὰ αὶ ode χῳλόρδνα ἔξω,, à, τὰς χεραίας aya. Quod eff. pronum , foris. ef, quod. | eft. [upinum, intus, id eff, (uppum. Ita vt. coa , c felicia intus ex. aduer[o fibi oppofita fint. , chia , ef infausta foris fint , cornua. fint fupra. I(idorus /ib. 18. & Pa- pias 1: Pocabularie , peffimé exiftimant trionem effe fuppum , quaternionem effe pronum , feu planum. , ἐδ Lib.Vnic. Cap. LV ]I1. 47 planum. Talis ipfe cafus fuit pro pun&is nume- rorum , quia ipfis fua figura d. Tefferz autem fex lateribus conftabant , ὃς pun&is notabantur, vt noftrates tali. Gellius lib. 1.c2p.20. Talus cubus on eft,teffera eft.Cubus enim figura eft ex omni latere quadrata. Teffera fex lateribus conftat. Tef- erarum , feu xvCov σηώσεις εξ &Cdouad(g- κατ᾽ ἀντί- Say συ [κεί μᾶμακ, numeros habuere fic dif pofitos, vt ui in oppofitis duobus lateribus effent iun&i, emper efficerent. feptem : opponebarur enim nio fenioni,trio quatrioni; binio quinioni; ἀντέ- ktmo 39 μονὰς 3, ἑξὰς , τειὰς X, τετεὰς δυὰς X, πεγτάς. In talis binio,& quinio non erant;ait Euftathius. [n talis igitur quatuor erant latera » & fitus , ca- aifque, nominibus canis;vulturij,& plani iadtuum infelicium,V eneris, Bafilici, fuppi felicium. Arte- idorus de tefferss lib. 3. cap.1. οἱ κύξοι ἀφιθ κὸν aei χύσι» Xy ψῆφοι» λέγον), teffera numevos babent, c& calculi vocantur. Tefferz , quouis modo: cadat , fitus fir- mus eft, quia plana eft , & non caua. Talorum ia&tus (unt, Cous,fuppus; V enus,Bafilicus, felices, Chius, planus; canis, vulturius , infelices. Si plu- ribus ralis luderent,canis,feu monas fuit, quando yno vultu tali omnes caderent , vt infrà often- demus.In talis binio, ternio , feu trio ; quaternio on fuere, Soli fenio, id eft, Venus,& vnio,id eft, canis,fuere, Venus,fi diuerío omnes vultu ; canis, fi vno omnes tali vultu caderent. Suppus tamen 77iQ- fuit felicior plano;feu sea» prono. Si vni- co talo luderent, fenio felix fuit, vnio damnofus. Si pluribus , canis fuit , fiomnes eodem vultu ca- derent. Apud Ammianum Marcellinum ἐδ. 28. Aleatores tefferarij di&ti.Tali fub Heroibus fuere minus Nd 48 DeLudis είς νι ἢ minus infames tefferis. De talis , tisque |. ratio veterum fuerit , recentiores non fatis explis — cant,quia Grzcum morem cum R oniano confun- dunt. Rem duobus verbis expediam, vt nemo ii. | poíterum dubitet. Eamdem ludi rationem , que. | apud nos hodiéque viget , tenuere , qua triplex | fuit. Aut enim in tabula lufere, in qua duodecim linez,triginta calculi, vt calculos ad iactum tefle rarum ponerent, Apud nos hodie duodecim li-. nez , viginuquaciór calculi , vocamus maiorem Tri&acum. Originem rei ad Palamedem refert l(aacius Porphyrogenneta is Pavalipomentzs Εἶτ, meri , παλαμόδος aves» τὸ ταξλίζειν y ἤτοι κυξάειν, Edom , ὡς Δ Vola, κοκκίων πίω κινησιν df ἐν wpayo. mars, Δ XT μοιρεκίω τὐχίω, ὡς φασὶν » ἐπαγόντων. χαρὰς τοῖς αὐϑρώποις, x λύπτις, X ὡρίσατο τίω TC, - ἤτοι d πίγαχᾳ muris Y γήϊνον κόσμον, σὲς καὶ dod yooyée » Wrot χαρακώματα» 4 ζωδιακὸν ἀφιθώον. Pala- medes primus ludere latrunculus , (δ΄ tefferis $a abaco, [tn tabula inuenit , feptem granulis morum erronum cali, qui fato,ut aiunt nobis gandia, sy dolores innebunt, € tabulam,in qua ludicrum exercetur,terrarum orbem | effe definiuit, c duodecim capfos, feu fedes, ας lineas, fépta.in quibus calculi diffonunturzodiacum effe dixit. Romani pofteà calculos cum tetferis coniunxe- runt. Qui ludus dicitur 7r&ac. Aufonius de tac bula, feu abacio : | Vidimus c quondam tabule certamine longo Oranes qui fuerant emumera[fe bolox. Quifque collufor quindecim calculos mouebat | ad iactum tefferz. Quinclianus Zzffunt.lib.t 1.6.2. An veró Sczuola in lufu duodecim fcriptorum (nam idem eft cum tabula) càm prior calculum promo . y 1 soris: co nit tendit , τος petito totiüs ceraminis otdine, quo dato erraffec recordat us , ad eum r ui cum luferat , ifque ita fa&um elfe confeffus οἵ, Potuit fuile ludus hic calculorum qui dicitur.Scakia. Cüm autem Grzci ,& Romani talos;ac- tefleras habuerint, ia&us;feu boli apud Greco a:quinque füe- re, plura ia&uum nomina pes ote m talis vfi, quattuor, vt plerumque,fed tefferis tribus tanrüm, aut duabus. Nomina iactaum Grzcanicorum ali- bi alcribemus. Romani iactus: pauciores. habuere, infelices canem in velferis, qui vio; vulturiüfque | dicitur, org, κύςζ(9.» vos, punétam, zw, vnde La- 'tinis vnus, in ralis Chius; ἃς planus infelices, Ve- | fuppus felices. Apud Grzécos;& Roi : tabulz-ludum de. qua füprà cgi. us , fuere du | preeipai.saloruin ,'& tefferarum lu i, qui hodié- que apud nos publico malo vigent. Prima Plifto- bolinda , de qua Pollux- ib. 9. cap. 7. in qua qui plura iacit vincit. NNumerantur énim ἐκῴς ἦν fingulis ia&ibus,quum luditur ad punctum. A Gtzcos qui tres feniones iecit, τεὸς ἐξ, Mars per victor ef; qui tes cubos, tria pun&a, tres a | nes , aes. μονάδας , tves vniones , cres affes , vt Galli 4 loquuntur ; femper vincebatur olim , hodie apud ;nos vincit , nifi aduerfarius iaciat tres biniones, tres triones, tres quatriones,qüiniones;aut fenio- nes. Apud Romanos,& Grecos etate Luciani qui | Venerem iecerat , cüm nullus talus eodem vültu | confifteret, vincebat. Vulgo ludus illein quo ma- ;ior numerus vincit , indigetatur , rafle , quafi ῥάως "ἀφελὼν » facile omnia auferens numerus, Alter lu- à Ddd dus inus , qui idem eft bafilicus ;.fenio , cous. ilems 8E 5s c |. De Ludis 4 «veter dus iGisliacibus dicitur, ebanfe , fà ifque nu- merum quem citiàs rediturum putat, eligit & vo- cat, Greci προωιρέσεμον appellant , alium numerum fubire cogitur. Ouidius, | Et modo tres satlet numeros, modo cogitet apt "Quam (nbeat partem callida, quamque vocet. Tibi tres ludos przcipuos pofui;Tabulam, Plifto- bolindam , & Ludüm prozreimum , in quo fibi quifque tres numeros optat; quos.citiüs redituros putat. Non tantüm in ludo calculorum.Abacus,& tabula fuit, verüm & in tefferis. Plinius 4b. 37.6.2. Alucum luforium cum tefferis; Tertullianus tabu- lam talarem , Coelius Aurelianus tabulam alea- rem, & dlitónin nuncupat ; , Euftathio, σηλία; mía, euyis mvidomu. Zfchines in Tinarchum dyspd/ew ἐν au κυζείῳ, Ὁ » σηλίᾳ 73€) καὶ ὺ σὸς ἀλεκηῥύογας σύμ.- βάλλεαι, ὦ κυξάνεσι às ἀλεκαρύογας " σηλίαν νοζαῖ ta- bellam aleatoriam,z»Czor forum aléatorium; zeox: in tabula dicuntur locas & fedes talorum. Scho- liaft. Euripid. in Medea, πεοσὺς τὰς TT δ xu6Gd,- s ἐπεὶ am 3 s ἐν quiz TUTUIS ἀνύμδξεν qus τόπες. ὡς ὄψων : μῖρα ἔνϑα ταῦτοι σωνήϑως ὄδιν.. ὅπε φησὶν εἰϑισ- (Aot εἰσὶ πεοσαΐειν. :Peffos feu calculos vocat vbi talis Indunt , quia loca appellabant à vebus qua in loczs erant, vt ebonia pro macello ponuntur , vngnenta pro laco vbi vnguenta veneunt.. Calculi proprié latrunculi , ὃς globuli rotundi funt , tefferz fex lateribus con- fantstali quatuor. Sed quia petti, cubi, & pfephi, feu calculi,fzpe pro ludo tabule ponuntur , ín qua tefferis & calculis luditur ; ideo pfephos. pro te(feris ponunt. In epigrammatis Gracis ἢ. 4. zit. 52. epigr.4. in tabula lapidea luditur,feu menfa. Ia&us dicuntut βολίδες» βυλοκτυπίη. Sil o» bem, ao RE I "ous | | Tp ὀλεγίω μεμφόρϑυ- exta. UAM 20 NEUES e SSedens hic apud. meníam: pulcris lapidibus ftru- &am ludicra. iucunda: ia&tus talorum mouebis. Lucianus merinit vnionis infelicis iactus ; ὃς, fe- nionis felicis in Sacerdote , & Chrono. τοῖς ἄλλοις ἐς Tiu μονάδι uper P dui Ca y σοὶ σίω Edd ὑϑράνω Acl φαίνεῶς.. πολλοὶ oun ἐς κόρον ἀπὸ "P τοιόσῃ ἔπεσντ: σαντο, οἷς ἵλεωφε κὶ) Qip- ὁ xUC(g- ὄπμνάσει, of ὃ πάλιν γυμνοὶ ἐξενήξαντο συωτειβίν)Θ rois σκάφες aet Tw μικρῷ ipiam. τῷ xvCo. .Te[fera alijs in vmionem ca- dente , tibi [émionem fupra. femper extare. Multi igitnr tx boc Indo ad (atietatem vitlitant quibus te[fera. ami eus eft pro eethigali , alij mdi μι ἀπγυδηι fratla ad faxum té[feva tam paruum. | Cicezo lib. τ. de diuinat. Quatuor tali iacti cafu Venereum efficiunt. Senes talis lufere, Sueton. /ib..cap. 1. Inter caenam lufi- mus j«esyr ius, ait Auguftus. Puncta Latini vocant vniones, : Aufonius, - ANarrantem fido per [ingula puntta vecur[n. - Maximus iactus tres feniones, vt diximus. Epi- :harmus apud Stobzum rit. de IVuptás , τὸ 5. γαμεῖν ὑμοιόν Gv τῷ Tere ἔξ, ἢ σρεῖς xu Cur ἀπὸ ὃ τύχῃς βαλεν,. NVubere fimile eff ac fi quis iaciat tes (eniones , aut. tvia »untla forte fortuna , non arte. Suidas 7eie ἐξ vimi- u(- βόλι(Θ» , tres fcniones iatlus. vitloria. Euftathius wey κυζαντικὸς B 6NQ- ὃς 20» X, xig» virgo X, cipis vnio. Suidas £g 5 i e» opa τὸϊς. ἴωσι μονὰς» Oene onibus e[i vnio. cir» dicitur non εἶν». ideo Meur- ius bene legit ὄνον. Non video cur Pollux ἐδ. 9. /4p.7. dixerit τὸ E£ μωγάσα “ηλουῦ χαλεῖται κύων, τὸ ἃ Ddd as aT: p. ^ De Ludis veterum; aT al δον xG- P χιὰς s que Chius eft canis He- fychio, Euftathio Suidz, cui opponitur Cous.ii- | πε κῶθ-.» [επῖο. Iones dixerunt αὶ σρᾶς ἐξ, ἢ ope eiyas , aut tves s femiants eut tres vniones. Pollaxdib. 7. equa: MQG- 9r 3j κίον, X, &ljays X) οἰγίων, ἔς! "ὃ οἴνη eb mue ἴωσι μονάς. Gallicé vocamus, 42. ieci tres vnio- - nes,5'a trois 44. Vitruuiusadiecto affe, id eft, vni- tates uzus,Siculis uic, l'atentinis à ἃς. xe" μνᾶς, | cnbus , vio. Euftathius x3* ἑχαςίω κύζον; ἢ ἤγρυω χα ἑχῳφίων. μονάσα ἔσοιζον ἀργύειον δείσαντες » ad fi fi ngulos vniones: Indebam: definita pecnnia fumma ; qui plura | puncta i iecerat totam fummam auferebat, Tali di- | cuntur & Melia. ;uftathius μηλίαι , ἀςράγοιλο!» Ὁ li; taxilli. Pacuuius, Interim | dum contemplor Apt, no σωμωξικὸς, |. narius , γλάμωτα ἀςράγιλοι He- ἄςφοια» X) ἀφράγαλοι. ἢ x2G- Helfychio fychio. Tali apud Réges fuere aurci, . Iuftinus lib. 38. Demetrius cum à Parthis bis € fuga eflec retra&tus , donatus eft àR ege Parthorum talis au- reis ad exprobrationem puerilis leuitatis. Hefy- chius δῦρχελοι ἀφράγαλοι, xoydti | ἀφράγαλοι. Alea, βά- λῶν emud), wuvepas, Ὁ XA) ἀςράγαιλοι. Alydbt οἱ mesc- Tereia oot 4j &gpe (ovs ligdi contriti tali. Bolus, xu€g- ἐξάπλώρος» enbus tef era 6. lateribus. woCeiey »u- R4,nlexy locus vbi alea luditur, Sidonius Jib. 2. epift... Aleatorium vocat vbialealuditur. Hefy- chius , οἱ βέξαλοι of ἀςράγιλοι. Apud Suetonium Auguftus ait,forum aleatorium calfecimus.Theo- phraftus in Charatleribus , δορχάδειοι ἀςράγαλοι. Tali €x cornu , vel offe , vel talo hinnulei. Callima- chus. ζορκὸς ὄφειας πέντε γεοσμήχτος , binnuli talos — quinque γερὸς exprefos.. Athenaeus. lib. 5. ἀφγἄγαλοε | quii CG aret y tali à datlylo palme. Propertio lib. z. ᾿ tali FEHI | talieburnei, Tali dásnsor pi i eed τὸ κινεῖς, Àj diaziisix Ge7te9) 5 εἶτα p m7 ἀχαχόργοτοι μᾶλλον ὦσι. Tali commoti pris. fritillo , ne fram à 4 mala,c? tagaci manu. [it, ait Suidas. /íchines con- tra Timarchum, πρῶτον B σιιυέπαιζον σὰ ex M dteia,, x Jjpiziuy ἐ ἐς Tho ὁδὸν, ἀςραγώλος Trias δωσε υξ x, φιεμὸς, Primum confregerum σα E im viam eiecerunt talos quofdam agitabiles , e 19005, Pollux /ib, 10. xeCas. σκεύη 463, ἀξάχμον y κόσκεγον, χύζοι, δηάσειςοι , ἀτράγαλοι 5 φιριοὺν Y UOI, EE | tabuls,abacus, cribrum, in quem indebantur tal E quam mitterentur in turriculam;terastali con παν fumi;cami, ΓΗ οὶ, Siraboni Siphnij tali & viles à Siphno infula. ἀφείζεν Euftathio. ἀφρα- γάλοις mu QU , gent, ἀςράγαλοι ois" πιώζεσι. Mercu- | rius, & Pan prar idere alez dicuntur , Ceiaz mes | αὐδῶ Mon)" κύξοι «pg τὸ κυχλόϑεν βάσιν Den »ait Euftathius ,. cubi quód. im ambitum ba[izm babeant, "reToi y quía cadunt ; m7]sci, κύζος πᾶσαι τεηράγωνος voee, cubus,omnts calculus quatuor laterum ; aut op τὸ κύπ]ω; li τς ασδι (fia i jn praceps voluatur, ce dn caput, κύξη caput. κύξοι οἱ de erp ἐξά- σλάρο Ao, ij οἷον καπεικυξιςῶντε te[feve boli fex laterum qui dacin "ur proni, quia ul filtant. Prouetbium , xk ease Mr ἐκ iz. λέγειν, Conus astans non finit loqui imis Vide Euffathium 744, 4. Pollux iib. 9. κύξζος τὸ βαλλόμϑμον, 2) τὸ ὃν αὐτιᾷ κοιλότητος σημεῖον » cubus. ef talia , qui sacitur, e quod i in to caus [i ignum eft , id efl, inamtas , canis, puntium. τύπος: vel τόπος, cbaratter , fedes calculorum, 'σρηματινταὶ Aleatores ἃ Ραπέεί5, quz in tefferis no- tata, ὃς effoffa funt. τύπος τὸ δηλοωῦ δ ἀφιθμὸν JJ βληϑέντων; typis numeriu offendeni iatium, σρηματί (ev Ddd ; ludere $4 (D Ludis "veterum, Indere ieferie ᾿σκυράφια τὰ κυδώτέεια locus vbi alca luderent, quia Athenis in Scyro templo Minerux alea ludebant , aiunt. Hefychius, Pollux , Eufta- thius, Suidas. Hefychio: γύλλος» κύζος. His Dbbhie- mus.vdria jaduum nomina apud Gracos. Eufta- chiussiprer “πτῶσις τις ártus ca[us quidam talorum. ἀγὸς ἡ «πῶσις T ἀξραγάλε, Agas ca [is tali. πλειςοζολεῖν ποίζειν ἀςραγώλοίξ y Plistobolein ludere talis. Stefi- chorius iactus, qui 'octonarium numerum Íignifi- Cato τίω ἀκτάν, σημαάψων βόλος , quia tumulus Ste- fichori conftabat o&o angulis. Graus , feu anus iactus quidam tali;item Darius. παίλαι τεισὶν ἐχεῶντὸ ποδὸς τὰς ποωδείας κύζοις, Xj ix. ὡς νυῦ δύο, Olim tribus vtebantur $n lu[u talis , mon vt nunc duobus. Bulaca, Abola , Abramias , nomina ia&tus talaris. βέλαχα. ἄγραμμα ἀφεῖχωι , ἐν τῇ βόλων πωιδρᾷ ὕχως" ἐλέγετο. Dicebatur in iactuum lufüu , Linea carentia mit- tuntur. Cynorchias iactus nomen, vt & Midas, & Manes Hefychio. Ordi. μέσα ἂν xüCote odbe , Media illa via Trocbea , quia per eam currunt teflcrze , de qua vetus Po&ta de duodecim fcriptis, feu tabula loquens : Difcolor ancipiti fab iain. calculus. astat, Decertántque fi fimul. candidus, atque niger. - Oui quamus arili feriptorum trame CHAM, Is capiat. palmam, quem bora: fata instant. Helychius Am εἶδ. σολδοας 449. Li epéqualy aspa- γάλες εἰς τὸ ἕτερον μέριΘ". Tropa , feu. verfura , ludi genus, talos vertunt án. aliam partem. De ea fuprà ex Polluce pauló aliter legimus, lib. 9. cap. 7. agpá- gaot βαλλόμδμοι ἐν ϑοπῷᾷ, σοχείζον ) βόϑρε. πιγὸς εἰς ὑπο- Jia) τοιαύτης ῥίψεως, Scrobem aliquam obferuant, qua talem iadum recipiat. Vide Euftathium 44 l. la A ὦ pn m Lib.Vuic. Cap. LV11IL κς ἐς lliados 44. Hefychio Schadon ia&us ralatis; ἃς Beronice, & Argies ἀργείης. Alexander item, Agyrtes , Kinkafus. Suidz /£gle » Bag κυξατικὸς qQauA(g- αἴγλη» malus iactus. Polluci 4b. 7. Boni ia&tus βόλ(- apa/is ; ἐπακογπφὴς 9 Xo CoA Q- » sy, des , σωνωρὶς. Midas 2f μέσων βόλων Lo. infelices iactus Manes, Midas, Patrelus, Patre na, Magnes, Abola, Aplia , Athetus , ὑσσπάζων » Chryphafus, |. Caccafus, Trichias, ὠμόν. ἱμαντελιγ o6. vauia ada, | genus calculorum. Talorum πώσεις» & caíus erant | trigintaquinque. In tefferis plures confpectus di- , ueri reperiri poterant. Euripides, numerus qua- ! dragenarius. Iactum talorum ad quadragenarium coaceruabant, ν᾽ εἰς 4 ewilegiQoy ᾿ἀςραγάλων βολίω, | Polluci. Quia;quatuor; aut. plures tali fuere in Grzcia,rres autem;aut due tancüm tefferz.Pollux lib. 9. cap. 7. lib. 7. cap. 33. Vide fis. In veteribus Gloffis aleator dicitur xez:eis.. Apud Iulium Fir micum Jib. 8. Z4ftrolog. cap. 2 5. Aleones;aleatores. Senio Cnidiis dicitur ἑξάσχιΘ-. Lucianus ss Sa- rurnalibus, Saturnum alez pra fidem facic. Satur- nus enim Sacerdoti refpondet;quz fua poteftatis | effent,non effe parua, aut omnino contemnenda. | Nifi putet rem effe parui momenti alea ludentem vincere, & facere , vt cüm alij iaciant tantüm ca- nes , ipfe femper iaciat feniones. εἰ μὴ evi γε μικρὸν dxei τὸ viui. ww Cdoeyra. ὦ τοῖς ἄλλοις εἰς Tl μογάσδε κυλιομᾶῆμᾳ P κύξε 5 σοὶ πίω SEA pág ἀεὶ ai ves, Hoc imperium αἰεα datum videtur Saturno,quia | Rome per Saturnalia ingenui , ferui ; viri , pueri alea ludebant. Venerem ia&um felicem. fuiffe diximusin talis.quum quatuor tali diuetío omnes vultu conftitiffent , in tefferis iactus felix tres fe- Ddd 4 niones, & De Ludis veterum; niones , feu. bois In conuiuiis ; iactus Veneris partes ciborum pracipuas iacienti adiudicabar. Plutatchus 5: Catoge nare : In conuiuiis Cato fortiebatur de partibus, εἰ καὶ ἀπολάχοι, «πεῶτον αἴρειν vf φίλων κελόντων 5 cam:amici vellent eum pri- mum. partcs fumere , fi. canem ieciffet , aliis Ve- nerem, iacientibis, re[pondebar fe non poffe , aut debere inuita Venere. Vetus Horatij Scholiaftes ad hec verba Lp. 2. θά. 7. Quem Venus arbitrum dicet. bibendi , ἀρλέποσι αν fignificat 5 id eft, teífera- rum iactu datum in bibendo primatum. Veneris 2utem ia&us lztiffimus dicebatur , ui habet nu- merum ter fenarium. Meliüs dixifet , teflerarum . iactu datum vini magifterium , & Modimperato- rem creatum. Canis fuit infelix ia&us in talorum, ἃς tefferarum ludo. Ifidorus lib. 18. avigin. Cap. 61. Vitant canem , quia damnofus eft , vnum enim ügnificat. Apud Plautum ἐπ Curculione : lacit vul- turiosquatuor, id eft quatuor vniones,feu canes; qui iactus in talis infelix , vt in tefferis tres canes, Apud Pollucem ἐφ. 7. cap. 3. vnio dicitur oi non dg- , pro quo legendum ὄν.» vt bene Meurfius monet. Ab cia, apud Hefychium » οἰνγίζειν » ἐωνάζεν. Vnio dicitur , & inanis , Χενὸς. Hefychius ,0 χεγὸς à eymuidog- τῷ 85. Inanis , fiu vio famom oppo- nitur, Apud. Pollucem lib. 7. eap. 33: ὺ MÁNISU γὰ iri εἰὸγὰς jn ὧν ἀυγοῖς ὄν: χαλείῶς εἶχε, 2 xo, eo naxim vno , qui $n fis wosatur afinus, e enbus, Vnde vul go di&um t zdut tres fentones,aut tres afrni, » γεὶς $E καὶ σρεῖς niu. actus felicesin talis ponit Polláx-dib;:5. cap. 33. in?quibus dicitur utuy feliciter: iacere; Suri autem li; Bii ^ «paris prone, ratos saculator ,naX Gig puleber iactus. ; 3d ἯΣ On, Ἢ imu. εἴποτε τέω ϑέὸν αὐτίω ᾿ὠζυλήσειε μυιδενὸς uspa- γῖλις ποσογ7 9). igo ον uam Φεϑσεκυν 4, In mena quatuor talz e Libyca caprea iatlzs tentabat. lndo fpem fuam; e ft Fenus cecidi[fet,millo talo eodem vultu flante ado- rabat. Ciceto lib.2.de Diuinat. Venereum cafu iaci | poffe quatuor talis iactis ; quadringentis centum Venercos non poffe cafu confiftere. Vulturius Plauto in Curculione, eft vnio,íeu Chius,canis.Pol- lux Jib.9. cap.7. ἀογὰς, anos y κύζος, mio, afrms dicitur, & cubis,tres monades,tres cubijaut ter fex, καὶ eic ἐξ, καὶ σρεῖς κύζοι , vetus vetbum fuit. Meurfius exi- ftimat apud Süeconium cap.7 1.lib.2. mendum effe in his verbis, Nam fi quas manus remifi cuique, legit, fi quos Manes. Non putem Romz inter | ja&uts fuiffe Manem , qui ia&us erat Grzcanicus. | Manusia&um fignificat. Ouidius: ibi, |o Sicare perdiderit, non eeffat. perdere lufor, - Er weuocat cupidas alea fepe manus. Qui Pleiftobolinda luderent , di&i Pleiftoboli. Epigram. Grec. lib. 5. cap. 6. ——À ἐὰ ὑπ παΐκτας ᾿ v me, Wxbo ὦ ᾿γωϑὲ nest OA". 4 tod eas dnfor aliquis , mn valde multa iaciens, PA Ddd ; ὁ bone. 5 De Ludis veterum, 6 bone, τρήματα fant panda. Vnde apud Hefy- chium qenuam iu xuC domu yr 0 ματίζειν, forare.A pud Grzcos trigintaquinque iactus fuere, quibus no- mina facta à Diis, Deabus, Heroibus, viris claris, & aliis, Euftathio tefte a4. lib. 23. /liad. "De Remana Alea. CAPVT L IX. M Vlti fuimusin Grzcaalea,de Romana qua- rendum , quam M. Tullius damnat 2. P/i- lippica: Hominem,inquit, hominum nequiffimum, qui non dubitaret vel in foro alea ludere , lege, quz eft de alea,.condemnatum. Papias ἐς Pocabu- lario , aleam elfe vult cabulam luforiam ab Alea inuentore dictam, Idem fentit Ifidorus.Exiftimem alcam dictam ab ἀλέομμαι , fugio , quia telfera e ὃ ma- nibus, aut turricula fugiant ; vel ab aa ; repore, calore , affu , quia lu reMnitudit: vincendi ftudio, & quia forum aleatorium excalefacerent. χύζος Fori à owe, propendeo, pronus fam. quia κύξοι κεκυ- 716, proni faliunt, ciim. iattantur. Diximus duas lu- dendi rationes fuiffe, vt vel is vinceret, cui maior numerus cecidiífet,vel is numerus,quem quifque vocallet. Primus modus Polluci ἐδ. 9. πλειςοζολίν οἷς dicitur,z μόνον Ὁ dià 9M. κύξων, ἀλλὰ x, dà 7X aspa- γάλωῶν , 8 d πχᾶςον βαλᾶν aed)udy, Phftobolinda non tantum in te[ferzs, fed etiam. in talis , in qua vincat, qui maiorem numerum iecit, apyuels πνὰ ἀειθ μὸν ὀλφυμί- σαντες per malu quovis, δηρημϑμίω δραχ lvo i ἢ guia, ἢ ὑαυσογουῦ, 4drgenti fummam aliquam indicebant in finguli fingulis ia&libus infelicibus , vt ἐπ vinione diuifo drach- mam , eut. flateremn , aut. alium quemlibet. mummaum. lactus illos manus vocant.Suetonius /ij.2.Si quas manus remifi cuique , éxegiffem , ut retinuillem quod cuique donaui , vicillem vel quinquaginta millia. 6 e ξαλκόμλμος τῷ me cU μονάδων ἔμελλεν ᾿ἀναιρεῖδς τὸ ἔηηθεικνύμθυον ἀργύειον, ait Pollux. Athe- p» | norem numerum iecilfet, calis vincebatur, vi&or | pecuniam depofitam auferebat. Mánus proprie erat ia&us , finguli ia&us fingule manus. τὸ 4n- δειχρύμδυον apyrerr erat'pecunid ex pluribus ma- | nibus colle&a, quod zs manuarium vocat Gel- | lius Ab. 18. cap. 13... Dicitug cusa. 1. 1. Cod. de eleatoribus , οὗ opódya, caer νομίσματος vie tuagloo | ew3eny tai (ey. Diuitesad fingulos iactus infe- |; lices vnum aureum deponunt. Qui Venerem, aut | tres feniones iaciunt , omné zs manuarium aufc- runt.Conftituebanr ipfi inter fe de ia&ibus,& de ! manu , an ad fingulos ia&us , aut plures vi&toria ftaret.Erat enim id arbitrazium,vt hodiéque apud nos. Sed.vt à capite rem arcelfamus , alium effe talum à teffera doceht M. Tullius de Senectute, & Clemens Alexandrinus lib.3. Pads; 707.c4p. 11. Con- fuudit. Ifidorus ἐδ. 18. Origin. qui fuppum , ὃς planum tefferz tribuit , ὃς Seneca i» Ludo Claudsj, Tum /Eacus iubet illum alea ludere pertufo fri- tillo ;& iam coeperat fugientes femper tefferas quaerere, & nihil proficere. ' INam quoties mifurus erat. vefonante fritillo, V'iraque fubdutlo fugiebat. teffera fundo : Cum, vecoliettos auderet mittere talos, Lufaro [imils femper, fimilif£, petenti, Decepere ᾿ ς "» ΄ * re EN ^- . . nzus lib.16. ὁ iA&Tlo βάλλων τοῖς ἀτραγδιλοις. Qui mi-. - 6o *DeLudi Veterum, | Decepere fidem vefugi, dugitófque per ipfas Fallox affidno dilabitur. alea furto... 4 M. Tullius Jib. 2. de Finibus , Talus lufotius (i non in quatuor latera cadit , fed in. extrema , ὃς tamquam capira;reétus eft. Philofiracts iunior iz a3vp«ai , Amorem, & Ganymedem ludentes talis inducit : : Ganymedes JYoiy ἀφραγάλοιν ἔπ δ ἃ καὶ à αὐτὸν ὡπολωλεχὼς y T E ἐφ᾽ ὁμοίᾳ προπέμπων ἐλπίδι, citm ex. duobus aftragalis alterum perdidiffer, al- tcrum autem eadem με mitteret, Aftragali;&ger; ἄφειχον Polluci;talus ἄφειον» bosilhpcattió eft cubus. Pollux ait quofdam talos à Stefichoro Steficho- rios dictos octonarios , qui octo numeros va- lerent;alios Euripideos,qui quadraginta.Talorum ja&tus funt, Cous, Chius, Planus, Suppus, Venus, Canis , Baíilicus , Vulturius. . Ariftophanes ; in Ra- HI : "idw ἔξω dU κακῶν ἃ Xo, ἀλλὰ XQ-. Ceci- dit extra. infortunium Cons , non. Chius , qui infelix iactus. Chius enim, vnio,canis, planus,voltorius, damnofi, Cous,Bafilicus,qui Venus, & tppu di- citur, felix. Lucillius; λυ» δὲ das id, quod yogat e f fut erts fuppum. Hefychio Cous iÉime yi G- vnio;feu canis. In talis binio, trio, feu ternio; quaternio non fuere. Soli fenio , ἃς vnio. Si vnica teffera , vel fingulari talo lud not (cnio felix erat; vnio damnofüs. Si plu- ribus, vnio, vel canis fuit, quando vno vultu tali omnes , vel iifdem numeris tefferz caderent. Mattialis: Senio mec. nofirum cum cane qua(fat. ebur. Venns vno talo iaci non potuit;fed quatuor talis, qui fic cecidiflent,vt omnibus diuería facies effet, vt Cicero lib. 1. de Diuinat, Venus fuit ἀςραγαλισμα proprie, P Lib. "HIC. Nap. . proprié,non xo&ea;, cm quatuo τ tali iacti diucrío omnes vultu cecidi(fent. Martialis: | ! ^ Cnm [fleterit nullis vult tibi talus eodem, | Munera we. dices magna dedi[fe tibi. Lucianus i» Z4moribtts , τὴ 5j τρώπέζη Téflapag &cra- ge Aue λιζυκῆὴς δορκὸς ἀπειριθμήσας, ye due ro ἐλπίσι, i, βαλὼν BP 3 σκοπξ, μάλισα δ΄ d) ποτε τίω᾽ Sy ἀυτίω ᾿ἀ (αχήσειε μηδενὸς ἀςραγείλν πεσόντος Ἰσῳ og ut | GescwuuA. Super men(a quatuor. talos. Libyce. capra , componens ludendo experiebatur, quid fibi fei effet, c iaciens feliciter , maxime [i Venevem ieciffet nullo talo eadem facie: cadente. adorabat. Sicut autem. in fin- gulari talo canis fenioni, fic in pluribus talis Ve- | neticanésopponuntur.Ouidius: ^. — |. Quid valeant tali, quopo[[is plurima iatin Figere , damno[os effugid(que canes. | Propertius /ib. 4. it Rp PV Er mihi per talos F'enerem quarente. (ecundos , (0 Damnofi: femper. fabfilueve canes. ' Suetonius lib. 2. Talis iactis,vt quifque fenionem; | aut canem miferat , in fingulos talos fingulos de- narios in medium conferebat , quos tollebat vni- uerfos , qui Venerem iecerat. Alius igitur iactus | Seniosalius Venus.Senio in talo fingulari femper | felix;in multistalis femper infelix; nifi (i quando omnes facies diffimiles effent , vc Venus fieret. Priufquam tali pingerentur, Venus erat,cüm talus vnus fuppus iacérct , alter pronus, reliqui duo diuerfo quifque lateri incumberet. Apud Grzcos cres feniones feliciffimi , cüm tefferz omnes co- dem vultu cecidiffent , apud Romanos contri infeliciffimi. Si nulla teífera , nullas talus eodem vultu cecidiffec , Roma Venus fuit , & Bafilicus, iactus 6. 17). Ludzs-veterum, | indus feliciffimus. Horatius: |^... Qnem Venus. arbitrum duet. bibendi. Plautus ἐπ Curculione , Iacit voltorios quatuor , id eft, canes, talos arripio, inuoco almam meam nu- tricem Herculem.Ia&o Bafilicum.Nutricem fuam vocat Herculem,quia càm Decimas Herculi pol- lucerent,fuit vifceratio, & epulum publicum , vbi parafiti ventrem faburrabant. Priufquam autem — . talos , aut tefferas iacerent , inuocabant Deos, aut amicos , & amicas, vt ille apud Plaatum Plane- fium amicam iniogcat ; & iacit volturios quatuor, alter parafitus Herculem nutricem fuam. ;Yalos autem aurcos,vcl eburneos, vel ex offibus.anima- lium in fritillum mittebant, óque concuffo fuper menfam,aut tabulam effundebant.In talo humano cit tuber,quod zezpsec,feu.quatrio dicitur. Teffe- rx autem , ait Ifidorus, dicta, quia quadratz funt ex omnibus partibus. Tribus tefferis tantüm lu- ditur,ob tempus prefens;preteritum,& futurum. Ipíz viz ternariis locis diftincte , ternariis lineis tabula defcribitur. Malé,quia vtrinque fenis lineis defcripta erat , vt effent duodecim linez , duode- cim fcripta in ludo tabulz. Talis quatuor ludeba- tur. Cicero /ib. de Diuinat. Martialis : Aon fim talorum numero par. te(fera, dum . fit JMaior, quam talis alea (ape mihi. Talis fimul, & tefferis interdum ludebatur. Mar- tialis ἰδ. 15. | INon mea magnanimo depugnat. te(fera talo, Senio nec. nofírum cum cane quajfat ebur. Interdum feparatim. Ouidius Jib. 2. 24rts. Et modo tres iatlet numeros, modo cogitet. apté Quam (ubeat partem callida , quamque vocet. : Numeros Seu ἑκείοι talos, victam ne pana fequatur, Damnefi facito fimt. tibi (ape canes. jd In talis canes erantjin cefferis vniones;feu pun&a. Lib. i/Triftium : j s o Quid valeant tali, quo. poffis plurima iatiu Figere , damno[os effugia[que canes. Teffera quos babeat numeros , diftante vocato, AMutteye quo. deceaty quo. dare iffa. mmodo. s Petronius: Puer cum tabula therebinthina , & cryftallinis tefferis. [à effere dicti numeri. Cypria- nus /udo de aleatoribus : Nt paternas fuas hare-: ditates fub hoftium fuorum multiformi numero difpergant. Diximus apud Gracos τεὶς ἐξ zevrexs φίκίω, qpáe κύξυς πεντελὴ wilay , fignificaffe cres fc- narios victoriam omnimodam;tria puncta eorum fuiffe, qui omnino victi effent , vt Euftathius Iliad. «. ὃς. Arifteneus lib. 2. epifl. 18. & Lucianus sm Chrone , σοὶ μονάσϊα, μοι ἑξάσα Nip ἀεὶ φαίνεῶς. Tibi vnionem , mibi fenionem femper (upra emergere. In tefferis autem aliquis putet Deorum imagines Ículptas fuiffe. Cyprianus Ab. de aleatorib. Dia- bolus Palamedem ( aut: Midarh ) artibus fuis re-: pleuerat. Hanc ergo artem oftendit , quam & co- lendam ículpturis cum fua imagine fabricauit. Item : Cüm fe in ftatunculis ,' & fimulacris for- 'marer,aliud erimen adinuenit;quo fe ab imitato- ribus fuis colendum , & fibi facrificandum infti- tuit , ita vt qui vellet ftudio eius adherere, non ^ ante f, ucc. LEEREN ὐκο ν We di cuu 64 DeLudis-eterum, ὦ anté manum in tabulam mitteret , nifi auctori: huius. priüs facrificatfer. Statuncule ille forte funt paruz ftatux in tefferis cxfculprasid eftjima- gunculz. Tamen vulgó teflere pun&tis diftinguc- bantur, vnione, binione, trione , quattione, qui- - nione , & fenione. INemó diferte ftatunculas illas ponit. Martialis.ne te fallat, cim ait : Flac mihi biffeno mmeratur teffera puitio, . Calculus bic gemino difcalor. boste perit... Agit de tabula, in qua latrunculis lufam, qui col- locabantur in duodecim lineis , & pun&is , cüm alij calculi albi effent , alij difcolores. Etymolo- gicum tefferas vocat is δδιίωλα, offa puntla. 'Te(fe- ra dicitur lepufculus, iaculum, βολίον» βολὶς» κύῦ 6G» quadrantale , numeri , qua zqualia fex latera ha- buit,angulos rectos bis quatuor. Papias:Lepuícu- li, quód faliendo difcurranr. Ifidorus /ib.18. (οι δὶς in ralis vnionem canem ,trionem fuppum ;qua- trionem planum fuiffe. Oftendi. fuprà, fal(um id cfle. Vetus verbum fuit , ἄξιο. θὲ μόν, 9 vinione quidem dignus eff. Si prior iactus infelix fuerat, fe-. cundó emendare nitebantur. Lucianus i Amori bus , à ὃ φαύλως χα d τράώπέζης ῥίλψοιον ol δὲ n τὸ; dvepnudréesy ἀνεισοιῖεν, ἑτέρῳ βόλῳ Tl me) ἀφοχίαν ἐδε: ράπαυεν. Si prima vice infelix iactus fuerat; altero. iactu prioris vitium emendare conabatur. Certe. in tabula , infelicem iactum proba difpofitio cal- culorum fzpe corrigebat. Plato lib. 10. Politic.óazee: ἐν voce κύζων «eae πὸ πεπωκότα πίϑεῶς τὰ κιτᾷ qQoea y ματα y "vt in ἰαξί talorum , disfonenda efl ves tua ad id quod iecerzs. "T'exentius in 44delpbzs, Tta vita eft hominum quafi cüm ludas tefferis;; fi illud quod eft maximé opus iactu non cadit, illud: quod ga cidit - Lib. Faic. : Cap ΙΧ: 65 cidit forté, id atte vt corrigas. Tefferz autem, & tali ne mala manu & fallaci: tra&tarentur , per fii- tillum,o rcam,pyrgum,turriculani,fim um, camum mittebantur. Martial. //b.14.de Pyrgo, Quaerit compe[itos manus improba mittere talos, Si ὡς d mifit , ml mfi vota fans A es De orca Berlius Sanyr.;..., a A TORIS BN CU — Quid dexter fenio ferret: Scire erat ip vto , dà damno[a canicula quani " Raderet , anguite "callo mon fallier. orca. ! Vnde apparet &in orcha, Ícu fritillo fonde in--. l tercederc potuiffe ; quàm vr vitárenr , prius teífe- τὰ in 1 Pfephobolon , feu in colum , & fimum feu e acido ov mittebant i in τὰν d ;que j I D | dicitu£ab gi y €olribeo., vnde ἕρκος vallum orcus, quemadm ἴω edi rat * "uirbinatum capaciore.fundo, an ofe, in chius'vtero gra- i erant, e sallif1 tali;cafum ἡ incer- nt, Friillas videtur à feriendo talo usjIa&tus t rum ita à peritisalea- | yt Y quod voluerint. UR ad )γ.1 4. Apud anti- |quos in cornu. téfferas; mouentéfque ! fundebant,. Ye Iuuenalis, 4S i | si dapmnoft fenem ΜΑΣ alea, ludit € beres. | -Bullatus, paruoque eadem mouet, atma fiitillo. Horat. S Mp lib. 2. dcum Nolinetin poda- etico, [piod Ni i E er je |. Contudit articulos , qui pro fé olleret atque Müteret in pyrgum. talis mercede diwrna —- | — Condutinm pauit. Eee Auío Aufoniusi in firafelana an KR - Fidimia e quondam t. iip ar o- (— Omnes qui fuerant. enumeraffe bes, —— - lternzs vicibus quos pracipitante votatg Fundunt exculfi j per caua buxa. gradu, ANavrantem fido per fingula punila m Que data per longas, que YCH0CALA τ | Mattialis ᾧ.4. epigramm.. Mc T ws — Dum blanda vagus alta 1 December. egi τ neertis fonat binae. eu ΠΡ : E ludit rota nequiore.talo. ὦ ji ἘΠΕῚ biis gramm.66. dis. a sa ν 644... seppur ja p blando nunquam eii dba 2 9 Al parce. fola, fuere. n Ad tabulam & ciclo rem nt ift lib.i. epift. horis s tabul ordi ἜΝ - doricus ΠΩΣ d ἐμμςριὰ ἐν. o llic. voluitarguté, mittit i "s abula dic τ ΑΙ- ucolus.. Varro , Quales fünt fere qi quibus in al- ueolo luditur. Felis a luforia; Muger die à caftrenfibus homin h ve rabula ma male ludit " Ariftophanes iz R 053 7 sd Iecit Achilles duo pc e oai Dicit autem effe ibi'confiftendum, quia hic ia&us fiebat fub f nem. ludi. Vbi Scholisftesi iP vate χυξάϊεσιν in ὕχω x. ges β. δι, y. «. dü uatuor,tr & quin "nu- . meri. Apud. yer 8. dis Fuere ΩΝ plumbati ucenvCdouéyorquorum pattéleuiorem. f ad te vertens proiicias circum! entur. Scholiaftes Ariftophan. Ac les. βίδληκε δὺο χύξω, χοὶ πέῆαρα, τοτέσ δύο κενὰς » 3j δ “πετεφτογ: κενὸς VOCat vniones; τιν τ το quigrionien Mise de Pyrrho. quem Antigo Lib Vic Cap. LIX. 63 | Antigonus sober multa iacienti, & bellé vti iactu nefcienti ἔχασε κυξτῇ πολλὰ βαλόντε , E χαλὰν och Ἦν ior Suidas, ἢ ἢ Tue 22, » τρεῖς κύξοι, οἱ κενὸ M gué ter fex ; aut tria pun-. Ua , quia cubi furit vacui , Qe. inanes. E Rylus ín VIgAVIRHNS σὰ dam δῇ) ὃ ὦ εὖ πεσὺν» aS eria see ἐξ βαλᾶσα d ἐμῆς φρυκτωει d£. . Vitruuius /ibffs. vti funt tétferz quas in aliii lu- | dentes iaciunt Macrob. Jib.i Saturn. 5 Abacum tabulam aleatoriam vocat. Martiàl, | "Εις Jam trifliz nucibus puer velitig, ^ : ! Clamo[o veuócatur ἃ magistro, - ic E: blando mali perdis fritil, "EYE Vn Hefychius , xS , 3 XnSu peut 2 τὰ ὀξύξαφα P ἐν οἷς σε χύξιως iC olor, cethiütia erant acetábula;in qua-teffe- rasmittebant. κημὸς Polluci, Φιμὸς Etymolo og.mag. | 3813« Agathia feu colus;€ quo in ftitillum talos mittebanr, Interdum pro ipfo fritillo sU Sidoriius fub finem carininis 2 Hic promens teretes. gilas, M ὩΣ (que; Hc talos. crepitantibus fries, δ: ad verbera: tratisnme firuentes, Tanquam: Nanpliades veptrtar artis, Gaudebas bilarem ciere rixam. |! Hefychius, τἀλαρὶς Zu Bun τὲς Apis, quud. Plato 22 Phédro; Phat Zgyptiorum'Deum aleam indenilfe ait; Herodotus ἐξ n Clio, Lydos. Admonui fuprà lufores amicas fuas cüm tefferas ia&turi ef- . fent inuocaffe. Plautus Captinis : - Nam in c conui- uio fibi , amator talos cüm iacit fcortüm inuocat; |n finaria: Te. Philenium. mihi atque vxori ET 2 mor 6β 706 Ludis veterum, mortem, hoc venéreum eft. ἘΝ - xu Coe dudes; » bolus gw fex Avin t QA i ὦ " pe Ludo Calculivum. Cc A P V T: E M ues Tadushintiquiffitis fuit , cuius meminerit. Sophócles apud:Pollucem , à, Ti, πεντέχραι & y ἢ κύξων. βολαὶ » (δ᾽ calculos quinque linzares , ow ai facinus. Vbi referas cum cal- culis iungit ; quia , vt non tántü fortune , fed etiam arti locus emat Lu Graci c calculos éum teffe- αἰ δοκυζείαν cum eta. oniunge int. Latini meris latrunculis ludebarit; iue'calcul vt omnia iudi- cij , & attis effent. rad los rali Scacchosj ἃς Scacchiam vo ion. fers Graci. canes,La- tini milites, tonettd πίοι e cul s. Eufta- thius ad Homerum pag. 228.1426 [DUCK e ἦσαν 8 πέντε yup. ποιζόμλυοι ; quinque. caleuli erant in quinque linecs, ci qui(que collufor babebat quinque. cal- culo. Quid autem fit difcriminis i yrs calculos, & tefferas , oftendit "Hef chius, ἐν Ti κύξεία τὲς xvCee ejapra Tuer, * ἐψ ὃ τῇ ; » αὐτὸ uu» Lr» ψήφες μεταχινῶσι, Te[feras in | alueolo. saciunt calenlos ἐ linea inc lineam mouent. Euftathius ad Iliad. . quinqüe cal- | culos , & quinq e. lin&as vtrinqu iffc air; & mediam BERE i n vltra. ΘᾺ calculi ἢ pro- fnoueri non poterant. Jdem ps 633. .6 PA 1396. κινῶν Tn ἀφ᾽ depde , d arro γξαμμῆς κινεῖν λίϑον. Nam & calculos lapides Es Theocritus, hu 4 ὑπὸ ΠΣ ἀπὸ χαυμᾶς und ἶ redigi ad ss ?luta » 9 meds E fo» | χινήσαντες τί ἀφ᾽ ἱερᾶς» Da pci wel ὡὐνῇ 4 facra li- . nta. Excalculari , excuneari, ; excuriari didi , qui vificerentur. lidem. καγόχώῤει Noc ati; qui ad vnum. locum reda&i effenes qui. ad incitas redadti. E qui: omnibus fui: siéalculis, vno € cepto "gu Qua 3. Gloffz, ' voce vtitur. Alec ok n da | e id. di t μογόχωρος 5 In tabu à qus re- E | dactus, .P oll * ib. 9. teste M aeo mini E | aim Fo mfi ma τιν, Ἢ χώρας ἂν γραμ ἰδῆς ἔχον ας, s ntn cal- | eulovumtdibtur laterculus , lotos "babens i8 li lineis fitos, | Suidas , ἀγαϑέδι, ἀπὸ r7 εῆάνόγτω x i τὰς κεκινη-" μιέγας, Wl ψόφος dopo suy. Reponere , vat besbbai, fumitur e ab ista i ludunt coli nos corri- T Aon s erai (αὶ uilos a m clon & abduce τς s , δὲ fingulos duobus inclu- dere Polybius 2. Φολλὺς ἀποτεβδούμλυ(θ..» 3 v "y- χλείων » dno d) ς aeildinie » multos ab[ündens , e includens, vt calc nt or. Ita. Martialis: sme latvone cif. — Erat i imago qu reit Failitaris, Sidonius lib: E epift. 2 Putes illum & in in calculis arma: dalla Donatusad EunuchumRe yrrhüs petitiffimus ftratagematum, primus, quemadmodum ea difci- plina per Eaculos in cibula traderetur , oftendit. Saresberien(is tamen lib. 1. Polyorat. cap. 5. Atta- lum Afiaticum calculos inueniffe Ait. Caffiodo- xus lib, 8. epift. 5 1. Palamediacos calculos vocat. ECT; -— Exifti dum E 62». 21. Sue tc dec ἶσα fuille quadrigarum forma. Apud Suidam tabula ludus eft , vbi duodecim calculi. Tabulam tetra imaginem elfe "Ae LR numerum Calcu- lorum: zodiaciim exhibere , πὰς LL P κοχπία τὰ fea ἃ agpa Tj. «πλάνῳ, ὁ 3 πῳυρ;»ε τὸ vr 7 ἔρανς. ᾿Αἀ ludum ealculorum ὡς δεν. ludus, fiué ad. duodecim ferita. In-tabula,in:qua la- trunculis ludeban t,ait V lib. 9 di lingna La- tin4:erant Ordines nies bind tranfüér alteri di- rc&i, Eraat fedes caléülorum χώραι, ερραμ αὶ, πόλεις » “χαμμιχαὶ £o αν Mandtz , fepra;'capfi , car- mania ceres , valli, cla eie e, Ara Calcem. pro caléulo PI Y nl in Po, fcit : Priufquam vnum & iced | ciuerit. - ; ; Suidas 193 s ovis ps ad ! Ms las Diaconus di. 1. cap. μὰ "πῇ tabulam ludere, ver - ζατεέκιον, nice € re- centiores Agere a efift:t o6. Latrunculis lu- dimus. Epif. 118. "Tabulam lucir fpicit, vt fciat quomodo caleulu aligspus eat. Calculi enim aut lgiorar ar "capiebantur, vnus poterat duos E igaregfed vnus difcolor capi non poterat , nifi à de con- trariis. Euripides ὦ in Anlide Palanftdgrt; & Prote- filaum calculis ludentes introducit , desre^«sy τ᾿ 633 ϑακοῖς πεοσῶν vdouéves μορφαῖς HM παλά- usds& τε, Protefilaum , τ᾽ Palamedem in. fedibus. cal- culorum LXI m omnino aber, uod dereiN Ü tulernm oblettantes (e figuris multipliobus. Euftathius p4g- 1190. (6' 1397. αἱ T ψήφων χώραι ἐν τῇ δὲ ἀςρα- γάλων πωιδιξ λέγον) πύλεις. Calcalorum (edes. in. ta- lorum luft dicuntur vrbes. /Karic Myrcont in Z4nnal. Perfidss , fcribit calculorü ludum vocari Chet 24r, id eft, Rex mortuus eft. Euftathius Aftragalos;(eu talos pofuit pro calculis, Ita δεικύξες» feu. tefferas pro calculis ponit , his verbis : κωωες αἱ ἀὐτεπιξε- Adbsmu ἀλλήλαις ψῆφοι ἐν τὴ διὰ κύξων mud. Ganes dicuntur. calculi , qui mati βρὲ infidianur im. Indo lateruncalorum , fin tefferarum. Ydemn , εἶδος m χυξείας" à, monis, [Decies ludi vrbs. ψήφων πολῶν cv. diaje- μμέγᾶις TIC. χώραις κειμένων yyero αὐτανγαίρεσίς. Cun multi calculi in decriptzs quibu(dam locrs pofiti. effent, «lij ab alizs ἐπ΄ inude d E rens citur vrbs ;quia vt in yrbe plures domus , fic & ni xulo loci plures. Calculus quifque dicitur ca ἐ δέος μον τὸ ἀναιδές, Laterculus enim ineis erat diftinctus tranfuetfis , ἃς dire&tis, vt ait Varro, & vnicuique calculo fua fedes artri- buta. Hefychius javae« παίζειν» ludere vrbes. uu μετίωέχθαε ἀπὸ df] mr ψήφοις πιυζόντων o» ταὶς Aeye- μἱέναις Vul χώραις » τοτὲ 35 πόλεσι, P'idetur id. defum- prem ab ics , qui. caleulzs ludunt im. (edibus , que: priu: dicebantur. vrbes. Ludus dicitüz, ζατεέκρον. Hefy- chius, ζυτρεῖον τὸ δῇ" δόχων κολαςήφιον, Zetreum [er- uorum ἐγφαξέμίητη. ζάτειον , ζατρεῖον, quia fedes ill di&z carceres, quibus calculi includerentur. Ars calculorum difficilis fuit. Plato Politic. 2. πεῆώ- πικὸς , W κυδτικὸς ἱχωρὸς ὅδι αὖ εἷς ἡἄδοιτο, μὰ αὐτὸ 4déro ἔκ, παιδὸς δηηπιϑιῴων. (Nemu poteft. perit. ludere calculis, amt tefferze, nifi à puero id. [Indueri. Lib. 7. Eee 4 de Aigiliatén λέ odo αὐδάν - ulis ludere difiere. debent. Lib. 6: des Republica , ὥσσερ i ὑπὸ ἦν) πεῆεύεν δεινῶν cf μὴ σοών ν᾿ 2 i ἐκ ἔχεσι ὅτι φίρωσι. Veàp peris ludi TA qui non fonunt , induduntur , e non Agi t quod fe- rant. Idem, αἰεὶ πλάτα IE ὃν TH ats [7 δὶ ἐγ, $e dne Φέφριτο, du, τὸ ἂν a C idee m “ποιεῖν P » éTws , ὥςε μὴ ἔχειν ὅτι σξὸς ταῦ τιφέρωσι. Ft in lddo "apti funtcalzn quos fi quzetulerit, poffi it ud vi05 vincere »dtá vt non babesut ad ifla — ' quod. contra. ferant. Nide Euftathium. | fol: ag. Athenzus Jib. r. Diodorum Me eicamiTheo- xenum , Lconem.: ityleneum calculis dnuit fuitfe (cribit. Apud Pollácem 4. 9. /fritins dixit, , χων α, X, πόλιν » ons canem , e vr- bem , quam dm fol πειόν ὃ ψῆφοι, m εἶσιν οἱ “πεοσοὶ » πέντε ἢ im ex εἶχε d ποιζόν Quia calculi dicuntur plfcak. MT τ; quinque , calaulos-habuit &c. Calculi autem vel or- dinarij funt, vcl ineiti, Ovditan] vagi ni. nciti non:touentur, ait Ifidorus lib.i ὃ 8. Vnde. proeuet- bium, Ad incicas redigere. - aede ταυλίζειν s Te eter, calenlzs Iadeve, Calculi erant bicolóres. Sido- nius ἐς 8. epiff. -Hic tabula calculis ftrata bico- loribus; alter alterum $ ἑτερόχρουν diüerfi colofis, vel ligat , vel qii. ua capit. Ouidius lib. 2. Tüffium: (o Di[color vt vetle bib, s mih, Ὁ shi Cien medius gemino calculus bosie perit. Quia vnus diícolor, à duobusdiuerfi bein in- cJufus capiebatur. Ibidem, ^ σι P: EE 2s Ue vies ue Lib. γῆς: ΟΡ. LX. 35 Vi mage velle fequi. βίαι, e YeMacare w^ Ie tuto. fugiens incümidtMs cat. o. Calculi enim fugiunt. We quumur 'fa- gientes ». 'comires δ. wee » € erfarios. includuncsei belli fimi eps eun Pi- πες: Callidiore. D tabula vari an Calculus e witreo peragun a χὰ ics Fi niuens μῖσος, ince niger. alliget albos. Ft citus , eh βάξια prorumpat 3n. agmina mandra. ; Frangit mandtam,& ftabulum E ils; qui pro- rumpit. in, fedem calculi diüesfz ttis ; ideó la- δ. | trones dicti. Ouidius: latronum. pralia ludere dixi. Calculi erant vitrei, éburnei, argentei , au- rei. Petronius. pro rm culis bis aur nigriss qu- abcba denarios. Tabulam, . lazerculum;abacuri, alueolum vocant. Petronius: ANomen amítitia , (i 1 quatenus expedit, beret; * Calculus. in. tabula ^ ludit" opus. ^ Grzci in tabula lufet eris, & calcilis,vt for- tung , ΩΣ ἢ td'locuse [et. Martialis lib. 14. de 14- bula 4 In i Hic mlhi. bis πω umeratir te[fera puu&o,. Calculus bid)gemihosdifcolor boite perit. Infidioforus f Indzs "bella latronum, Ὁ Genmeus ifie. tibi miles,ei b hi losis erit. Ouidiu$2, οι a τς Ὁ " Siue. latrocinij fub i imagine. calculus. ili; Fac pereaijvireo miles 4b "hoffe tum. . Calculi leues étanc; ἃς rotundi, vt Ifidotus fcribic | lib. 18: Vnus difcolor à duóbus aduct(z bod includebatur. Lucanus 44 Piforem : | Ete ; deni : 53. fli pim pa idt, Eo boite perit... — por Periaf fine AR pue, — ping ie grat ser. wp ὰ Sie o mra inim | "TQ". dodi, " drin Ἢ Vis , C vitreo latrone | i7 ub- aries κὰν, aa οἱ qux Sub[iffor, nfie dens. Idem , hs &mcutuovi ay ^ i pu μὶ τυ “11 c ι p € Cen t. "Tránquil. Ludebat - calculis, Juno s rio o agmen. decor. ὅς hens ; illam « oque: citati jubet. Vocatus riui cilealos, Centoríon dixit? Te eftis eris me vnoartecedete. Calculus vnus fuit ; qui'Rex di- ceretur. 'Scholialtes eocriti , ἡ 5 λέξις μεταφο- eue ἀπὸ a πειζόνπων πὸ podemos afe Ca- πείχμον . CARET OL » ὅταν “πολλὰ “ποιήσαντες & δαώανται irepag you, d ? ὁμοῖον mx & s ausim 3 Bus» ἱερᾶς. oeauuune AdSoy , δ oou fa χῳλέωδϑυον. Ditlio fumpta efi permetapboram ab ἐξ, qui ludunt zatricio. Ji enim citm omnia fecerim. ἢ no ntvigcereeum, — eum quo ludunt; lapidem monent A facra lincsgui Rex ἢ diatur. Cap. 241. Achmesó fads μέγεφος ὦ ἄρχων πολέμια , ἐὰν id" ὅτι τὸ ζατείκιον ὃ ἀπώλετο; ἢ ἐκλάϑηςς αὶ φιυλάπη, Ace δ ςρώτον cu. Rex, ant dux belli ELT xarricium. fuum ρον δ ἢ - ww, aut. furto fabdutlum efe , exereitum fuum amit- tet. 7 i T χυξείας Ι ὅπ πθίζωὐ συζατειράζᾳ» ἑτέρῳ γνωρίμω. ϑὲ (ammi t Judere. ἡ Calulie cum altero noto fibi. ἐὰν Ἰδὴ (m πωΐξων πλείονας ἐχζζε Pf emi in τιβοσώπων , [i viderit in. [omnisfe ludentern plures ce- | düsadPionem, ^. * Inttrea fellis quamus acerrima frg - Pralia mlitibus , plena tamen ipfe phalange, "Aut. etiam pauto (poliatus mhlite dincis. E: tibi chptiua. refonat manis vtraque turba. £ T *» "Ἢ "De Diagrammi[mo. CAPWVT'*LXI € ^ " "d «Ἂς Iagtammifmus alius fuit ἃ ἐμά ο Ἑαϊ συϊογαπη, Euftathius 44 Ziiad. ὀφρβχομρίσιφρνσαι κυ- βείας δηὰ ψήφων. Diagrammifmu [pecies ludi per cal- eulos. Conftabat calculis fexaginta" nigris & 2l- bis ;'qui de loco ad locum trfhebantütiad iactum tefferz. Hefychius dYaycauicude mtudtal Lo. iar ἑξήκοντα λάκῶν καὶ μελαϊνῶνθεν χώραις ἑλκομάσων. Pol- lux γεσμμἐσμὸν » Φ)αγεαμμισμὸν, & δὲ αγραμμίζειν NO- | cat. Vide lib.s, “ητροίοσίας titulum εἰς πουδεὰν» vbi fextus erat fuiti n ΗΝ s ! abs vli vicam ibgié vnionem ui'erát& | Jd r düós in o tauo loco Sig SA ER οἰῶν vndécimi, Si- — iles alij circa duodec ins ] f dcin. vnus folus i^ Ar erat. Mod. 'gonum ótnabanr'Qu lno ft fiim iia ftro latéte. Be toii T. iw typus o&ódecimo imil vem ib vIt nio duos d habebat , fed ex albi cále AN. sj & fü- turasinfidias non PUR tr jen prouifo .e&' colo , ie b. o pu ciffet, duo & fex, & ie 7 atim verbodo habuit. A s^ atfes ie x divifos, ὃς victus eít, UR Φρα sorladios PS m pce aT idus , Mio. deem χλίμακι, καυνδομένίιυ,, «δὰ, ἃ ἐξ, ἃ πέντε kae Defcribit nrbe calculorum ludum , qui apud Grzecos cum tefferarum iacu iungebatur.Is ludus dicebatur & »e«ugas / Hefychio. In udo calculorum kien imn tantüm fuere linez;quinque fimgulisluforibus caleuli.D inde ὃς Romz, & in Gracia duodecim linez ; tr inta calculi cuique lufori quindecim ; de dib vetus epigramma, quod guis vir didi Der Tábula, In parte. alticoli pyrgne velut una ve fédit, Qui vomit. internts ate[ferulas gradibus. s ub quarum iactu difcerdans calculus exit, Certanté/que. fouet. fors variata duos. Hic io aduer, κεν bus illa ἅμ. 000— dou ita efl talula M in ucHÉ " (0 Cuin sai faci teffera principium. ὡς Ludentes vario. i exerc n Rafje Affe, an Omnino ludus em vi. e vulgà voca- nus 7rictrac. Ta s Ex n: alue mittinius, in aes ecim Sepró ων u calca- lf difponith ^x ats; & fot fo na Me e certant, Terentius : ; It4 vita cfl bom qu "m m lueteferis, : Si slnd;quod "c ch S datu non cadit; Illu ye ce rte, áriet se tu P Ouidius i Sen ln wd iin jatabit d | e Tam oe 0,tH nali i ἑαζία dato. — ] Εν να. imus us gj. SS vt 3 16 tala dato. ἮΝ » 24 lé ad nile dif- "Agathius epigra ms in ta- berti (rra o Sdav caleulorum Oca varié. ftrüctam pofitionem. » Atiflznerus b. i 23. ποικίχαξ, μεταϑέσεις. δἘΡ Var . Eum- dd ludum effe volunt cum lado d eim Tcd- ,prorum, de quo Cicero ἢξο τ. de Orat. "Pih be- ne, & daodecim Mots ludere. Oaidius lib. 5. uirtitso Ὁ (0 Eft gemu in Mid) tenui vatiohe diuum. | Scriptula gut menfes ubrieta annus babet. à Zicero : Itaque tibi concedo, quod i in. duodecim fcriptis 28. fcriptis. olim, i5, fi ius dati poenitet. Lamm: p * calcal Sesx , veducere , vet u fonius. in Prof bfapaoctost eR fl v fruls pnta v vecurf dag uh m Fi nen. C quo gis t certamine Z 3 Omnes, qui fuerunisenimo dus ; m I dlerni vicibits qu preci felalb ^o. Tper caua bux, i τΝ * ᾿ Date Piel (edibus port in εἰπεῖν φας, Boli fant uy vel t dis. pr quac darti — dicuntur, lm moue thias, es ?» ol Jump Guo ἑξάπλαν ᾽ν oM ie la- teribus anttrutli; qui iaciuntur. C Pe sere, | βολίδες Midorus : relere fiuit at rodotus tefferarum, ἢ t attribuit, calculorut p calcilordii udum πὸ τεῆς Grzcim dà sexy , modà ia&um te er calcis: RC δο Ae. vtrinqi Ie erat m | ; quz dicitur facra. Pollux ἢ (M. 3 πέντε emi- po3ey pee μίση τις DÀ ἱερὸ dahin ; à ὁ δ ἐκεῖθεν χιγῶν πεῆὸν͵ παροιμίαν. ἐποίᾳ » κινῶ τίω ἀφ᾽ ups; In. medio quinque linearum ,qua virinque erant, facra linea fuit intermedia ; unde qui moueret. calcu- lum, Lib. Pnic. Cap. L X f. 79 um, prouerbio lecum faciebat, verme nale à fa- »4 limea, In hocludo, vt faprà ofte ndimus , nihil 'ortunz datum , oninia arti, & iudicio. Ludus & :efferis,& calculis mixtus 4E oce δ Ὁ ft, in ἮΝ ἐν iren "ποῖ, ἐς uodecim fcripta. de το δεῖς vtebantur veteres ὃ d hune ludum, x quifane ludentium quindecim calculis. Ts lu- bula dictus. Suidas aC « lt rudi Tib. ὧν Ὧν, ὁ | —-— Nec enim loculis comitantibus i itur «44 cafum tabule, pofita [ed luditur. avca.. Vnde «Cusis vmi iCe. Eufebius lib. q. Fhiffov. Ecclefiafl.. πάξλαις καὶ ὼ x Cus παίζειν y, ταῤλίοις ma Cen. lof. κύξι- το. «ταθλίον. 2: ὧν apud Suetonium : "orum .aleatorium iealeiirsiug id eft , tabulam. Virgilius 6. e"Eneid... Impleuitque faros. ^ : Martialis Jib. 14. dc tabula lufotia: * Hic mibi bis [emo " AU Peur, Difcolor m 120 € ; ertt. Jis fenum ἢ iia in tabula erant luodecim fc od inez, ir q ibus cal- :uli difpoticle um um trium, - iut duarum. Q hod Iro'Trida- :o. Ifidorus Jib. 17: Sed & ipf. narii locis liftiBéas; τόπερῃ; γῶραϊ, ὃ ἐμῷ ς ias, per quas La 4£, Vt often- limus. Palarficdes apud Ph p! E. m in Feroicis, 'eperit ludum M iclaiprt Vide que diximus ap. 1. Pollux 45.7. cap. 5 3. Alez genera numerat 'leiftobolipdam , Artiaímon , Diagrammiímum, quem vocat 2teuaás ; Imanteligmum , & Nau- machiam, terculi , in. uh 5 AM wm ὃ fexaginta calculi, albi, & nigri. Phil audi 3C ^ brinstefl talculis ; C inius A. 37. ep. 2. "i eius i tranftuli : aluei ris lul gemmis c ien lacumli i it ttes, AJongum pe mm n eo νὰ , fuit Luna ἃ ndo TE n "egi P, INDEX . Alea vbiq; pené vetita. 1 | Tolerata in Auguíto fene. . ^ ibid In Germania etiam in- ter feria exercetur. ibid. Hunnis attribuitur ἃ S.Ambrofio. 2 ibid. Cur fugienda. | Alea militis nomen in bello Troiano. 8 bo $8 Alea quid & vnde dicta. ibid. Alez , tefferarum , talo- rum, pilz ludus à quo inuentus. Alez prc(idem Saturnum | Alea Gra. Romana. | facit Lucianus, — 55 A EA i Bacus. $9. | c Acinetinda. 27. or quid. 21 RERVM ET f ERRALROCME luxta numerum paginarum. Alez genera varia; 79 Alez Mercurius & Pai prafident. ἡ $3 Aleà ludentem catu pio- rum mouet Concil. Elibertinum. ΕΣ Aleá Romz ludcbát pue- τί. : 3 Senes, 4 in ee duodecim fcripta. Nava vías. antiquus. Aceto aleo. 7 58 Aleatorium. 4.52 Aleo, aleator. - 4.55. Alueus ἘΝ s, jo Amilla, feu.omilla, 22.36 Aphentinda, | id T 36 Apodidrafcinda, 27 ἀπτόβῥαξιε. 23 Artiaímos. 15.16 45, vnio. | $2 Aícoliafmus. D. 23 Fff Afinus, Index Rerum. E ἃ ludo vi&us. Anas i inludo quid. 28 mai tali. 46.60 pis C 4Eci ludus. 24 Calculiquid. το Calculi & tefferz diffe- ruft, 68 Calculi bicolores erant. 72 P ; Erant vitrei , eburnei, argenti,aurei, 73 Leues & rotundi. ibid. Calculorum ludus à 2 inuentus. Antiquiffimus eft. i es Ein duo genera. 24.58 Calx pro calculo apud Plautum. 70 Canis pro calculo , eu latrunculo. 68.78 Canthusquid. |^ 12 Cappifolet. 34 Caput,autNauia. ^ 14 Caftellum nucum. Caíulz exftruendz. — 51 Chalciímus. 16,2I Cbanfe. — jo Chelichelone. 27 Chetmat,rex mortuus Δ ieu d Efchets. 80 Chytra quis. 44. Chytrinda. — 24.25.44 Cindalifmus. Colabifmus. Contomonobolum. 25. 35 Contopz&es. 36 Cottabus. 34 Coturnicum pugna. Cotyle. 26.40 Conurir la Quintaime. 35 Croix, os pile. 14. Cubefinda. 39 Ὁ Cubus quid, & vnde. 47. 53.58 xuGeioy. jo D Iagrammifmus. 7j Digitis micandilu- dus. 16 Dielciftinda. 24. E Lciftinda. 39. Eolocrafia. 4I Ephebica. 22 Ephedrifmus. 40 Ephetinda. 34 nxor. j 22 Epifcyrus. ibid. Epoftracifmus. 25 Equeftria lignea. 42 Equitare in arundine, 30 Efchets,latrunculi. 68 Exagium, pro trutina. 17 — LU! P 35 A Follis maior.. 19 ForamenDomnz. 4; Forumaleatorium.. ςτὸ Fritillus vnde dictus. ὅς H Arpaftum. 20 Hippas. 29.490 Hippice. 29.3 j | A&us boni. 3$ | Infelices. ibid. Iatus felices qui ex Pol- luce. 56.& feq. Iacus triginta quinque apud Grecos, {4.18 Imanteligmus. . 29 L "T iei lu- dere apud Ouid.75 | Latrunculi quid. 68 | Ludere ad rotam quid.1 4 eg Verborum. Ludus Athenis in mo Academia. Ludi malum. eta we Ludorum origo. Diuifio. ἡ 10 M Adrellz. 15 A. Manus , pro iactu. 17.59 οὐδὲν Materes, feu lapilli. 12 Matrás, pro fagitta. 14 Meliz,tali. ' $i Melolonthe. . 43 Micationis ludus. 16 Micatione olim carnes & merces emebantur in foro. I Milites, latrones, latrun- culi, calculi. 68 :;Monobolon. 29 AMourre. lx Muinda. 24.& feq. Mufca znea. "T4 Vcibus olim luden- tes pueri px dabant. Numeri pro tefferis. P 3 oO 5 Cellata. . 21 Omilla, feu amilla. 22 p Fff 2» Otty ^w V Index Rerum Ortygopia. 24. Ofcillatio. . 2I Offa puncta, pro tefferis. 6 4. Oftracinda. Ogpé.xs aespoqpi,teftae con- ueríio. 28 P Ár,aut impar, 1j Pair,on fou, — 5.16 Pair, ou 02, ibid. Pentalichis. 40 Perichyte. 29. x: 6 στέσσει, Phen: nida, feu Phehidda, A4 í Phennis. ibid. Phiftobolinda. jo Phryginda. 37 Pila. 19 Pila Trigonalis. ^ ibid. Paganica. ibid Pila pro naui. 14 Pile genera quatuor apud Romanos. 19.20 Pilz ludus à quo reper- tus. 8 ^Pilne, magifter nauis. 14 Platagonium. 41 Plaufus ad Solem. Ἢ Prozrcfimon. Pfc m pro tefferis. ibid. a8 Pyrricha. Pythagus. Vintanus Contax, 29.3j R RZ ^ Rathapygifimus. 31 Reticulum Romanum.19 Rex, ludorum victor. 25 Rotz duodecim in fym- pofio Xenophontis.15 S Cacchi , & Scacchia prolatrunculis. 68 Scakia. 49 Scaperda , omnia -— lia. Scaperdam trahere. ibid. Scaria. 33 Schomnophilinda. 234 Scintharifmus. T Skakia,vulgó ieu d'efchets, 8 Speculum Pythagora. 5 1 Sphzromachia. - 20 Streptinda. 33 Abella aleatoria. το Tabula. ibid. Tabula talaris. $.jo Alearis. ibid. Tabula eg Verborum. Tabulz ludus à quo in- in Talis canes erant; in uentus. 9 tefferis vniones , feu Tabule ludus apud Sui- ^ puncta. 63 dam. 7o Taxilli. $z Tabulz diuerfa nomina. Telia, 24 73 Tetffere ludus à quo re- Talus. ^ 46 pertus, 8.9.47 Ateíferadiffert. — 5o Téfferz,;feu talià calculis. Tali ab artiafmo diftin- — differunt. / . 8 guuntur. 16 Tefferz tres aut due fue- Tali apud Reges autei.; 2 reinGrecia. | — 5j | Tali ex cornu, vel offe, Tefferisaut talis Ro LA veltalohinnulei, ibid. ^ lufum. ἊΝ Tali quatuor aut plures Trictacum, £ricfac. 8. Ro fuerein Grecia. | $$ — 77 Tali obplumbari. &6 Trochus. ^ 11.12.13. Talorum ludusà quo re- — Aturbine differt. ibid. ' pertus. 8 . A Catone Dionyfio "Talorum ia&us qui. 47. commendatur. 1io 60 — Troia. 44. Talis ludens Hegefilo- Tropa , feu verfura , ludi ^ chusà Rhodiis in exi- genus. 22.43.54. lium pulfus eft. 2 Trygodiphofis. 44. Talis quatuor ludebatur, Turbo. 11.123. ό: Typus numerus oftendés Talis & tefferisinterdum ——— ia&tum. $3 ludebatur fimul. ibid. v d Interdum | feparatim. P3 ibid. Visite jan z FI N!L. δὰ d ai Tefierasum iras feu wiCop. ἊΝ E e de Venere Suetonius. , hart wv bod, TM ᾿ὁποσογῶγ. & ἢ ἢ | : | Gm. a ( digas Ses fetdeha dr E. 3 es & N S See" ΓΙ ; pum μ᾽: Ἢ ^ X b i 7 à | TP n d ᾿ς ( ^ ie ΠΕ 805b 25059 ον. αὐ M : 5-E 25083 GETTY CENTER LIBRARY